Policy issues and the decision making process in Turkish energy sector
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HAKAN GÜRSEL AKBULUT
Danışman: MELİHA ALTUNIŞIK
Özet:öz ENERJİ POLİTİKALARI VE TÜRK ENERJİ SEKTÖRÜNDE KARAR VERME SÜRECİ Akbulut, Hakan Gürsel Doktora, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Meliha Altunışık Ocak 2000, 181 sayfa Bu çalışmanın ana amacı Türkiye'deki enerji alanındaki kararların alınış mekanizmalarını incelemektir. Bu inceleme yapılırken karar verme mekanizmalarına etkide bulunan unsurlar, enerji sektörünün yapısı, sektördeki mevcut durum ve sektördeki gelişmeler ayrı ayrı incelenmiştir. Bu doğrultuda ülkemizde enerji alanında yapılan planlama çalışmalarına değinilmiş, dünya enerji sektörünün yapısı ve dünyadaki gelişmeler ele alınmıştır. Enerji, gelecekte ülkemiz açısından daha çok önem arzeden bir sektör olacaktır. Türkiye, enerji sağlama güvenliği açısından dışarıya bağımlı bir ülkedir. Ülkenin enerji sağlama güvenliğine katkıda bulunacak, Orta Asya ve Kafkaslardan ülkemize gelmesi düşünülen boru hatları konusunda da bu çalışmada bilgi verilmiş ve bu konuda çeşitli değerlendirmeler yapılmıştır. Petrol, Türk enerji sektörünün ana arz kaynağı olarak ortaya çıkmaktadır. Son yıllarda doğal gaz tüketiminde önemli artış gözlenmiştir. Kömür, ülkemizde üretilen en önemli enerji kaynaklarının başında gelmektedir. Sektörde yenilenebilir enerji Vkaynaklarına olan yöneliş de son yıllarda artış göstermiştir. Ülkemizdeki karar verme mekanizmaları son derece basit işlemektedir. Bu sebeple enerji sektöründe rasyonel kararların alınması zor gözükmektedir. Türk siyasi hayatındaki istikrarsızlık, enerji alanında kalıcı ve istikrarlı politika üretilmesini zorlaştırmaktadır. Türk enerji sektöründe karar verme mekanizmalarının temel aktörleri Hükümet, Parlamento, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı ve ilgili Kamu İktisadi Teşekkülleri'dir. Dışişleri Bakanlığı, Çevre Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, Milli Güvenlik Konseyi zaman zaman bu sürece iştirak etmektedirler. Ancak Türkiye'de enerji kararlarının alınmasında, üniversitelerin, araştırma kuruluşlarının, hükümet dışı kuruluşların, sivil örgütlerin katılımından bahsetmek güç gözükmektedir. Çalışmada, mevcut ve olması gereken karar verme aktörleri üzerinde değerlendirmeler yapılmaktadır. İncelemede, enerji alanında bölgesel bir güç olmaya aday Türkiye'de rasyonel enerji kararlarının alınmasına imkan yaratacak karar mekanizmaların oluşturulması ve bu tür bir mekanizmanın dinamiklerinin hayata geçirilmesi üzerinde durulmuştur. Çalışmada, karar verme mekanizmasının nasıl rasyonel kararlar üretilebileceği ve doğrultuda yapılabilecek düzenlemeler de değerlendirilmiş, konuda hakkında çeşitli öneriler getirilmiştir. VI