The role of emotions and group identification in decision to dissent from group norms
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MEHMET FATİH BÜKÜN
Danışman: BANU CİNGÖZ ULU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Norm çatışmasından kaynaklı muhalefet modeli (Packer, 2008; Packer & Chasteen, 2010), yüksek aidiyet sahibi grup üyelerinin grubun iyiliği ve gruba sadık, iyi bir grup üyesi olma arasındaki çatışma durumunda, grup normunun desteklenmesi veya karşı çıkılmasına dair bir karar olduğunu önermektedir. Bundan dolayı, grubu ile yüksek aidiyet içinde olan grup üyelerinin, grup normunu zararlı olarak gördüğünde, norma uyma yerine karşı çıkmaları daha muhtemeldir. Bu araştırma, grup üyelerinin norm çatışması deneyimlediklerinde, duyguların rolünü özellikle kızgınlık ve utanma duygularını araştırmayı amaçlamaktadır. Grup imajını tehdit eden grup normlarının, gruba yüksek aidiyet ile bağlı olan grup üyelerini, bu normların grup için zararlı olarak değerlendirmelerine yol açabileceğini önerdim. Daha sonra ise deneyimlenen norm çatışmasının utanç, öfke ve norma uymamaya yol açabilir. Bu hipotezi iki korelasyonel çalışma ile test ettim. ODTÜ çalışanlarının (N = 362) katıldığı ilk çalışma genel özellikler taşıyan zararlı olarak değerlendirilebilecek normlar içerirken, ODTÜ öğrencilerinin (N = 282) katıldığı ikinci çalışma ise öğrenciler arasında yaygın olarak varmış gibi gösterilen intihal normunu içermiştir. İlk çalışmada, grup imajını tehdit eden grup normu, kişilerin grup normu ile çatışma yaşamalarına ve sonra ise öfke hissetmelerine yol açmıştır. İkinci çalışmada ise, grup imajına yönelik tehdit algısının yol açtığı norm çatışmasından sonra hem öfke ve hem de utanç hissedilmiştir. Her iki çalışmada da, tehdit edilmiş grup imajı, norm çatışmasını ve utanç duygusunu yordamıştır. Ayrıca utanç ve öfke, bu tez kapsamında norma uymama olarak adlandırılan hareket geçme davranışını tetiklemiştir. Ancak, grup ile özdeşimin ve grup imajına yönelik tehdidin norm çatışması üzerindeki ilişkisi anlamlı bulunmamıştır.