Patient privacy and consent management in e-health
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ERDEM ALPAY
Danışman: İSMAİL HAKKI TOROSLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hastaların sağlık kayıtları ya ulusal çapta yönetilen elektronik sağlık kaydı depolarında, ya da hastanelerin yerel sistemlerinde muhafaza edilmektedir. Ancak bu veriler, verilerin nerede veya kim tarafından muhafaza edildiğinden bağımsız olarak hastaya aittir. Hastaların, bilgilerine erişmek veya güncellemek isteyen kişilere izin verme veya engelleme hakları bulunmalıdır. Bu noktada Onam kavramı devreye girmektedir. Onam istek ve irade ile verilen kabul veya onay anlamına gelmektedir. Hastaların kendi bilgilerini paylaşma hakkındaki kararları onam dokümanlarında saklanmaktadır.Bu onam dokümanları farklı formatlarda saklanabilir. eXtensible Access Control Markup Language (XACML) bu amaç için Poliçe Dili'ni tanımlamıştır. Ayrıca XACML tarafından verilere erişim için talep göndermek ve bu taleplere cevap göndermek için Talep/Cevap Dili adında bir dil daha tanımlanmıştır. Her ne kadar XACML onam dokümanlarını saklamak için en uygun standard olsa da pratik sistemlerde bazı zayıf noktaları ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın ilk aşamasında XACML tabanlı yeni bir model dizayn edilmiştir. Bu model XACML'e veya XACML bu modele kolaylıkla çevrilebilmektedir. Daha sonra bu modeli kullanan bir Onam Yönetim aracı tasarlanmıştır. Bu araç Temel Onam Editörü ve Onam Yöneticisi olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Temel Onam Editörü onam dokümanlarını oluşturmak ve yönetmek için pratik bir ara yüz sağlamayı hedeflemektedir. Diğer taraftan Onam Yöneticisi gelen talepleri karşılayıp daha önceden yaratılmış onam dokümanlarına göre cevap hazırlayan bir karar mekanizması rolü üstlenmektedir. Bu çalışma kapsamında Onam Yönetim aracı temel alınarak, her birinin farklı amacı olan farklı projelerden üç farklı araç geliştirilmiştir. Bu araçların geliştirilmesi sürecinde Onam Yönetim aracını kullanılabilirliği ve geliştirilebilirliği analiz edilmiştir.