Seasonal variation of characteristics and THMFP of Çamlıdere and Kurtboğazı reservoir waters
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: OKAN GÜR
Danışman: ÜLKÜ YETİŞ
Özet:oz ÇAMLIDERE VE KURTBOĞAZI BARAJ SULARININ KARAKTERİZASYONU VE THM OLUŞMA POTANİYELİNİN BELİRLENMESİ VE MEVSİMSEL DEĞİŞİMLERİ Gür, Okan Yüksek Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ülkü Yetiş Ortak Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Filiz B. Dilek Eylül 1999, 120 sayfa İçmesuyu kaynaklan, özellikle de yüzey sulan antropojenik ve doğal kökenli organik maddeler içermektedir. Suda bulunan organik maddelerin, içmesuyu antma tesislerinde dezenfeksiyon amaçlı kullanılan klor ile reaksiyona girdikleri ve başlıca Trihalometan (THM) olarak adlandınlan klorlu yan-ürünlerin oluşmasına neden olduklan 1970'lerden bu yana bilinmektedir. THM'ler kanserojen olup, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkelerinin İçmesuyu Yönetmeliklerinde sınırlanması gereken maddeler olarak yer almaktadır. Türkiye'de THM'lerin sınırlandırılması ve kontrol edilmesi için herhangi bir çalışma ve yönetmelik bulunmamaktadır. Bu çalışmada, Çamlıdere ve Kurtboğazı Baraj sulan organik madde içeriği ve bunların mevsimsel değişimleri bakımından karakterize edilmiştir. Buna ek olarak, Ultraviyole Absorbans 254 nm (UV(A)254nm), Uçurulamayan Organik Karbon(NPOC) ve Trihalometan Oluşum Potansiyeli (THMFP) için indikatör parametre olarak incelenmiştir. Ayrıca bu sular, renk, bulanıklık, askıda katı madde, pH, alkalinite, koliform, demir, magnesium, kalsiyum, sertlik, adsorblanabilir organik halojenler (AOX) gibi su kalitesi parametreleri için incelenmiştir. Her iki baraj için THMFP konsantrasyonları limiti olan 80 ug/L'den daha düşük olduğu gözlenmiştir. Bulunan en yüksek THMFP konsantrasyonları Çamlıdere Barajı için 69,506 ug/L ve Kurtboğazı Barajı için 72,608 ug/L'dir. Bu konsantrasyonlar sırasıyla Şubat ve Mart aylarında tesbit edilmiştir. Ayrıca, UV(A)254nnı ve NPOC değerleri ile THMFP konsantrasyonlarının ilişkili olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle UV(A)254nm ve NPOC Çamlıdere ve Kurtboğazı Baraj sularının THMFP konsantrasyonunun belirlenmesi için iyi indikatör parametrelerdir. Son olarak, bu iki baraj için bulunan THMFP konsantrasyonları, Ankara'nın farklı bölgelerinden alman örneklerin THM konsantrasyonları ile karşılaştınlmıştır. İvedik arıtma tesisine giden ham sudaki THMFP konsantrasyonları beklenildiği gibi bazı bölgelerin THM seviyelerinden yüksek bulunmuş, fakat beklenilenin tersine, bazı bölgelerin THM seviyelerinden düşük tesbit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Organik Madde, Trihalometan Öncülleri, Trihalometanlar (THM' ler), İndikatör Parametreler, Trihalometan Oluşum Potansiyeli (THMFP), Uçurulamayan Organik Karbon (NPOC), UV Absorbans. VI