The vulnerabilities and resilience strategies of gifted students in the face of bullying

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HALİL ASLAN

Danışman: Özgür Erdur Baker

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı özel yetenekli öğrencilerin akran zorbalığı durumundaki psikolojik sağlamlıklarını ve kırılganlıklarını anlamaktır. Bu amaçla nitel araştırma metodu seçilmiştir. Araştırmanın verileri, 13 özel yetenekli öğrenci (10 kız ve 3 erkek) ile yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşmeler, özel yetenekli öğrencilerle ayrı/bireysel olarak gerçekleştirilmiştir ve deşifre edilen veriler içerik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerden çıkan kodlar ve temalar, araştırma soruları ve ilgili literatürle şekillendirilmiştir. Verilerden elde edilen sonuçlar dört ana temayı açıklamıştır: Akran zorbalığı deneyimi, destek sistemi, özel yeteneklilik kimliği ve baş etme stratejileri. Araştırmanın bulguları, özel yetenekli öğrencilerin çogunlukla sözel zorbalık ve dışlanma yoluyla akran zorbalığına uğradıklarını ortaya koymuştur. Akran zorbalığına maruz kalma özel yetenekli öğrencilerde ciddi davranışsal, duygusal ve psikolojik sonuçları vardır. Ayrıca, özel yetenekli öğrencilerin akran zorbalığına maruz kalmasının başlıca nedenleri kıskançlık, akademik başarı, öğretmen tutumları ve rekabet ortamıdır. Sonuçlar ayrıca akranların, ebeveynlerin ve öğretmenlerin özel yetenekli öğrenciler için önemli psikolojik sağlamlık kaynağı olduklarını göstermiştir. Çalışma özel yetenekli öğrencilerin akran zorbalığına uğramaları konusunda sınırlı bir bilgi ve farkındalık olduğunu vurgulamıştır. Bulgular, toplanan veriler ve ilgili literatür ışığında tartışılmış ve yorumlanmıştır. İleride yapılacak çalışmalar ve psikolojik danışmanlık uygulamaları için çıkarımlar tartışılmış.