Turkish Clickbait Detection in Social Media via Machine Learning Algorithms
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Enformatik Enstitüsü, Bilişsel Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ŞÜRA GENÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Elif Sürer
Eş Danışman: Murat Perit Çakır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çoğunlukla başlıklarda ve tanıtım mesajlarında kullanılan clickbait (tık tuzağı) stratejisi, metinle ilgili özelliklere sahip bazı merak uyandırıcı ifadeleri kullanarak insanların dikkatini çekmeyi ve onların bağlantıya tıklamalarını sağlamayı amaçlamaktadır. Son yıllarda özellikle sosyal medyada oldukça yaygın hale gelen tık tuzağı, bilgi akışı açısından büyük bir sorun teşkil etmektedir. Clickbait başlıkta vaat edilen bilgiler genellikle ana metinde yer almadığından, clickbait başlıklar okuyucuları hayal kırıklığına uğratmaktadır ve gazetecilik etiği açısından sorunludur. Bu tezde, Twitter'dan alınan Türk haber kaynaklarının manşetlerini de içeren 48.060 örnek ile bir Türkçe veri seti –ClickbaitTR– oluşturulmuş ve veri seti açık kaynak olarak paylaşılmıştır. Clickbait haber başlıklarının tespit edilmesi için bu veri seti üzerinde Yapay Sinir Ağları, Lojistik Regresyon, Rastgele Orman, Uzun-Kısa Süreli Bellek Ağı, Çift Yönlü Uzun-Kısa Süreli Bellek ve Topluluk Öğrenmesi gibi çeşitli makine öğrenmesi algoritmaları uygulanmıştır. Sonuçlar %97 doğruluk oranına sahip olan Çift Yönlü Uzun-Kısa Süreli Bellek algoritmasının clickbait başlıkları tespit etmede en iyi performansa sahip olduğunu ve ardından %93 doğrulukla Uzun-Kısa Süreli Bellek, Yapay Sinir Ağları ve Topluluk Öğrenmesi algoritmalarının geldiğini göstermektedir. Bu tezde başarılı bir clickbait tespiti performansının yanı sıra, clickbait cümlelerin merak ve ilgi gibi psikolojik mekanizmalarına odaklanılarak dilbilimsel ve psikolojik analizi sunulmuştur. Bu tez, en büyük clickbait veri seti ve Türkçe'deki en iyi clickbait tespiti performansı ile clickbait tespiti çalışmalarına katkıda bulunmaktadır.