SPATIAL VARIATIONS OF SEAFLOOR IRON CYCLE IN CILICIAN BASIN (EASTERN MEDITERRANEAN)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri Enstitüsü, Deniz Bilim (Osinografi) Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Esra Ermiş
Danışman: Mustafa Yücel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Demir (Fe) biyojeokimyasal döngüsü oligotrofik Doğu Akdeniz'de önemli rollere sahip olabilmektedir. Bu önemin nedenleri (i) demirin yeni üretim için temel bir mikro besin tuzu olması, ve (ii) Deniz sistemi için gerekli olan oksijen, nitrojen ve iz metaller gibi redoksa duyarlı temel elementlerle bağlantısıdır. Deniz tabanında mikrobial solunumda elektron kaynağı olarak görev alan demir ve mangan bileşiklerinin gradyan oluşumu organik karbon akümülasyonu tarafından yönlendirilmektedir. Organizma tarafından kullanılabilen reaktif Fe ve Mn olarak da adlandırılan, sitrat-dithionite tampon çözeltisi tarafından extracte edilebilen bu fraksiyon oksik çevrede oksihidroksit formları şeklinde bulunmaktadır. Bu tez, Mersin Körfezi'nin Seyhan Nehri ile Aydıncık arasında 4 ana transekten toplanan 25 yüzey sediman örneklerinde reaktif demir ve mangan biyojeokimyasal dağılımın, diğer iz metallerle olan ilişkisi ve reaktif-toplam metal dağılımını ilk kaydını oluşturmaktadır. Kıyı örnekleri 10-100m derinlik aralığından toplanmış olup transeklerden birisi Seyhan ve Berdan nehirlerinden, diğer ikisi ise Göksu nehri açıklarından alınmıştır. Derin deniz örnekleri ise 100-500m derinlik aralığında Erdemli ve Göksu açıklarından toplanmıştır. Kilikya Baseni yüzey sedimanında reaktif demir farklı dağılımlar göstermektedir. Reaktif demir zenginleşmesi derinlikle azalırken, Mn zenginleşmesi açığa doğru artmaktadır. FeR ve organik karbon Aydıncık transektinde önemli pozitif korelasyon göstermektedir. Aydıncık transekti organik karbon ve çamur tane boyu arasında dikkate değer bir korelasyon görülmektedir. Her bir transekt kendine özgü deniz suyu ve deniz tabanı biyojeokimyasal özellikleri göstermektedir. Kıyıdan açık denize doğru nehir-orijinli reaktif demir ve mangan taşınmasını ima eden, kıyıdan açık denize doğru biyojeokimyasal geçiş Aydıncık ve Göksu transektlerinde daha net bir şekilde gözlemlenebilmektedir.