Quantitative basin modeling, hydrocarbon generation and migration history of Eskitaş oil field, southeast Turkey foreland basin
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NADİR TAŞKIN AKPULAT
Danışman: NURKAN KARAHANOĞLU
Özet:oz ESKITAŞ PETROL SAHASI'NIN KAN T İT ATİF BASEN MODELLEMESİ, HİDROKARBON TÜRÜM VE GÖÇ TARİHÇESİ, TÜRKİYE GÜNEYDOĞU FORLEND BASENİ Akpulat, Nadir Taşkın Yüksek Lisans, Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Nurkan Karahanoğlu Kasım 1999, 194 sayfa Türkiye Güneydoğu Forlend Baseni'ndeki imbrikasyonlu yapıların kompleks petrol sisteminin daha iyi anlaşılması petrolün kaynaktan tureyip kapanlanmasına kadar geçen evrelerin değerlendirilmesi için gereklidir. Petrol sisteminin esas elemanları basen çapında bilindiği için, hidrokarbon türümü, göçü, birikimi ve sahadaki kapan oluşumu gibi petrol sistemi süreçleri Eskitaş sahasında zamana bağlı olarak çalışılmıştır. Bu süreçler kinetik ve bir boyutlu kantitatif basen modellemesi kullanılarak değerlendirilmiştir. Aktivasyon enerjisi dağılımını kerojen tipi belirlediğinden, kinetik modelleme petrol ve gas türüm miktarlarının hesaplanması için gereklidir. Güneydoğu Anadolu Baseninde Tip II kerojene sahip Karaboğaz Formasyon'u için hesaplanan genel aktivasyon enerjisi dağılımı 50-60 Kj/mol arasında olup en yüksek değere 52 Kj/mol'de ulaşılmıştır. Karaboğaz Formasyon'u ve Karababa-A Üyesi Eskitaş Petrol Sahası'nın başlıca iki kaynak kayasıdır. Karaboğaz Formasyon'u erken petrol türüm zonuna Orta Eosen zamanında, Karababa-A Üyesi ise OrtaEosen zamanından biraz daha önce girmiştir. Karaboğaz Formasyonu ve Karababa-A Üyesi Orta Eosen'den itibaren erken petrol türüm zonundadırlar. Eskitaş Sahasi içerisinde kalan bu kaynak kayalar ana petrol türüm zonuna, geç petrol türüm zonuna yada gaz türüm zonuna girmemişlerdir. Bu nedenle, Karaboğaz Formasyon'u toplam potansiyelinin % 6'sını türetirken Karababa-A Üyesi toplam potansiyelinin % 8.5'unu türetmiştir. Türkiye Güneydoğu Forlend Baseni'nin çalışma alanı kesiminde maksimum gömülme Geç Miyosen zamanında meydana gelmiştir ve petrol türüm reaksiyonlarını artırmıştır. Modelleme sonuçlarına göre basende iki ana tektonik etkileşimli gömülme oluşmuştur. Bunların birincisi Geç Kretase zamanında diğeri ise Geç Miyosen zamanında meydana gelmiştir. Modelleme sonuçlarına göre Eskitaş Sahası'nda üretilen petrolün kaynağının Karaboğaz Formasyon'u olduğu belirlenmiştir. Karababa-A Üyesi petrol türetmesine karşın, basende ikincil öneme sahiptir. Karababa- A Üyesi'nin Eskitaş Sahası'nda üretilen petrol ailesine çok az katkısı olduğu yada hiç katkısı olmadığı düşünülmektedir. Eskitaş Petrol Sahası'na hidrokarbon göçü fay düzlemleri boyunca, düşey olarak ve nisbeten kısa mesafelerden meydana gelmiştir. Anahtar kelimeler: Kantitatif basen modellemesi, kinetik modelleme, petrol sistemi, Türkiye Güneydoğu Forlend Baseni, hidrokarbon türümü ve göçü. VI