The transformation of the Istanbul artisans and traders (esnaf) in the late Ottoman Empire: 1839-1922

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: PINAR SÜT

Danışman: BİRTEN ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma 1839-1922 yılları arasında İstanbul'daki esnafın belediyeler aracılığıyla yeni idari yapıyla bütünleşmesini ve bu bütünleşme sürecinde loncalarının lağvını incelemektedir. Çalışma, bu grupların koşullarının değişmesinin ve loncaların kaldırılmasının altında yatan sebeplerin sadece Osmanlı pazarının Avrupa kapitalist ekonomik sistemi ile bütünleşmesi, üretimde makineleşme ve serbest ticaret uygulamaları gibi ekonomik dinamiklerle açıklanamayacağını, bunların değişen idari gerekliliklerle de bağlantılı olduğunu öne sürmektedir. Yeni idari sistem, mevzuat, market denetimi ve meslek örgütü modelindeki değişim bu grupların dönüşümünde etkili olmuştur. Ayrıca bu çalışma kethüdalığın ilgasının yalnızca loncaların ekonomik güç kaybının bir sonucu olmadığını, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki idari modernleşmenin de bir neticesi olduğunu iddia etmektedir. Kethüdalık pozisyonu ve sorumlulukları üzerine ortaya çıkan ihtilaflar loncaların ilga edilmesinde önemli rol oynamıştır. Çalışma iki temel soru üzerine kuruludur: Birincisi, İstanbul esnafı on dokuzuncu yüzyılda kendisini idari yeniden yapılandırmaya nasıl adapte etti? İkincisi, loncalardan esnaf cemiyetlerine doğru nasıl bir örgütsel dönüşüm yaşandı?