In vivo effect of Epilobium hirsutum L. and Viscum album L. on protein and mRNA expressions of rat liver vitamin D3 metabolizing CYP24A1 and CYP27B1 enzymes
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MELİKE SEVER
Danışman: ORHAN ADALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Epilobium hirsutum L. Avrasya'ya özgü, tıbbi bitki olarak kabul edilen ve Türkiye'de tüylü yakı otu olarak bilinen çok yıllık bir bitkidir. Analjezik, anti-mikrobiyal ve antiproliferatif etkilere sahiptir. İçerdiği polifenoller sayesinde çeşitli farmakolojik etkilere sahip olduğu için birçok hastalığın tedavisinde ve önlenmesinde etkili olduğu düşünülmektedir. Viscum album L. ise aynı şekilde alternatif tıpta kullanılan ve Türkiye'de ökse otu olarak bilinen çalı türüdür. Makrofajların fagositik ve sitotoksik etkilerinin genişletilmesinde etkili olduğu gibi bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde de rol almaktadır. Ayrıca, steril ekstraktları kanser tedavisinde kullanılmaktadır. CYP24A1 ve CYP27B1, sitokrom P450 enzimleri arasında yer alıp vitamin D3 metabolizmasında görev yapan en önemli enzimlerdendir. CYP24A1 ve CYP27B1 enzimlerinin ikisi de mitokondriyal enzimler olup birçok organda bulunmaktadırlar. CYP24A1 enzimi vitamin D bileşiklerinin inaktivasyonunda yer alır. 25-OH-D3 ve 1,25-(OH)2D3 moleküllerinin 24-hidroksilasyonunu katalizlediği için 24-hidroksilaz enzimi olarak da bilinir. CYP27B1 ise esas olarak vitamin D aktivasyonunda görev yapar. 25-OH-D3 molekülünün 1?-hidroksilasyonunu katalizlediği için 1?-hidroksilaz enzimi olarak da bilinir. Bu çalışmada Epilobium hirsutum L. ve Viscum album L. (çam ağaçları üzerinde yetişen alt türü-subsp. austriacum (Wiesb.) Vollmann) bitkilerinin sıçan karaciğer CYP24A1 ve CYP27B1 mRNA ve protein ekspresyonları üzerine in vivo etkileri araştırılmıştır. Bunun için, Epilobium hirsutum'un 18.75mg sulu ekstraktı wistar albino sıçanlara 9 gün boyunca intraperitonal olarak enjekte edilmiştir. Viscum album içinse bu miktar 10 mg olarak belirlenmiştir. 11 tane sıçan ise kontrol olarak kullanılmıştır. Daha sonra, sıçanlar dekapite edilerek karaciğerleri çıkarılmış ve S1.5 fraksiyonlar elde edilmiştir. mRNA ekspresyonu tayini, kantitatif gerçek zamanlı PZR kullanılarak, protein ekspresyonu tayini ise ?Western blot? tekniği ile elde edilmiştir.Deneyler sonucunda Epilobium hirsutum L. bitkisinin sulu ekstraktının CYP24A1 protein ekspresyonunu %31 azalttığı gözlemlenmiştir (p<0.0001). Ayrıca, Epilobium hirsutum L., CYP27B1 protein ekspresyonunu %18 azaltmıştır (p<0.05). CYP24A1 mRNA ekspresyonunun karaciğerde saptanması zor olduğu için, bu bitkinin CYP24A1 mRNA ekspresyonu üzerine etkileri deneysel olarak gösterilemezken, Epilobium hirsutum L.'in CYP27B1 mRNA ekspresyonunu kontrollere göre 2.7 kat arttırtığı bulunmuştur (p<0.005). Aynı şekilde Viscum album L. bitkisinin sulu ekstraktı CYP24A1 ve CYP27B1 protein ve mRNA ekspresyonlarını etkilemiştir. Viscum album L. CYP24A1 protein ekspresyonunu %17 azaltmıştır (p<0.05). Ayrıca, Viscum album L.'in CYP27B1 protein ekspresyonunu %18 azalttığı bulunmuştur (p<0.05). CYP24A1 mRNA ekspresyonunun karaciğerde saptanması zor olduğu için, bu bitkinin CYP24A1 mRNA ekspresyonu üzerine etkileri deneysel olarak gösterilemezken, Viscum album L. CYP27B1 mRNA ekspresyonunu kontrollere göre 3.8 kat arttırdığı gözlemlenmiştir (p<0.005). Sonuç olarak, Epilobium hirsutum L. ve Viscum album L. tıbbi bitkilerinin CYP24A1 ve CYP27B1 ekspresyonunu değiştirebilmekte ve dolayısıyla vitamin D3 metabolizmasını etkilemektedir.