Humanitarian intervention: The evolution of the idea and practice


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ŞABAN KARDAŞ

Danışman: HÜSEYİN BAĞCI

Özet:

oz İNSANİ MÜDAHALE: KAVRAM VE UYGULAMANİN GELİŞİMİ Kardaş, Şaban Yüksek Lisans, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Hüseyin Bağcı Elcim 2001, 222 sayfa Bu çalışma insani müdahalenin kavram ve pratikte gelişimini incelemektedir. Bir veya birkaç devletin, ya da uluslararası örgütün, hedef hükümetin rızasına karşı, BM'nin onayı olarak veya olmayarak silahlı kuvvet kullanımı veya tehdidi yoluyla hedef ülkenin vatandaşlarını gözeterek yoğun insan hakları ihlallerini önlemek veya sona erdirmek için giriştikleri zorlayıcı eylemler olarak tanımlanan insani müdahale, uluslararası hukuk, siyaset bilimi ve moral felsefenin tartışmalı konulan arasında olagelmiştir. Soğuk Savaş sonrası gelişmeler bu tartışmayı yeniden canlandırdı ve buna mukabil konu artarak uluslararası ilişkiler disiplinin kapsamına girdi. İnsani amaçlarla kuvvet kullanımı moral olarak çekici gelse ve yüzyıllardan beri varolsa da, bunun uygulanması kuvvet kullanımını düzenleyen uluslararası normlara bağlı olarak düzensiz olmuştur. Bu yüzden, insani müdahaleye verilen yer, değişen uluslararası sistem ve buna bağlı olarak kuvvet kullanımına ilişkin normlardaki değişmelere göre değişiklik göstermiştir. Mevcut uluslararası sistem BM Anlaşmasında şeklini bulan egemenlik, karışmama ve kuvvet kullanmama gibi normlara dayandığından, insani amaçlarla kuvvet kullanımı uluslararası legal ve politik düzence önemli ölçüdesınırlandırılmıştır. Buna rağmen, insan haklarının yalnızca dışardan güç kullanımıyla korunabileceği anlar da olacaktır. Bu bağlamda bu çalışmanın temel tezi şöyledir; insan haklan ihlalleri uluslararası meselelerdir ve bir hükümetin egemenlik ve karışmama prensipleri uyarınca korunması yönündeki taleplerini geçersiz kılıp, uluslararası müdahaleyi haklılaştırabilir. Anahtar Kelimeler: İnsani Müdahale, İnsan Haklan, Karşmama, Egemenlik, Kuvvet Kullanımı, Birleşmiş Milletler, Güvenlik Konseyi, Uluslararası Banş ve Güvenliğin Tehdidi, Yedinci Bölüm, İç Savaş, Soğuk Savaş Sonrası, Liberya, Kuzey Irak, Somali, Ruanda, Bosna, Kosova. vı