Temporal variability in synechococcus spp, abundances in the northern levantine basin as inferred from weekly time series observations in 1998
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri Enstitüsü, Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HATİCE İREM KÖKSALAN
Danışman: ZAHİT UYSAL
Özet:ÖZET KUZEY LEVANTIN BASEN'İNDEKİ Synechococcus spp., BOLLUĞUNU AKİ ZAMANA KARŞIN DEĞİŞİMLERİN 1998 YILI BOYUNCA HAFTALIK OLARAK GÖZLENMESİ KÖKSALAN, İrem Yüksek Lisans Tezi, Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Tez yöneticisi: Y. Doç. Dr. Zahit UYSAL Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 104 sayfa Kuzey Levantin Baseninde az çalışılmış pikoplanktonik, chrooccoccoid denizel cyanobakteri olan Synechococcus türleri hakkında öncül bilgileri edinebilmek amacıyla bir yıl boyunca kuzey Levantin havzası sahanlık sularında, üç istasyonda haftalık örneklemeler yapılmıştır. Synechococcus 'un bolluğunun yanında biyolojik, kimyasal ve fiziksel (seki derinliği, toplam askı yük, sıcaklık, tuzluluk, nitrat ve fosfat) veriler de toplanmıştır. Her üç istasyon da kıyısal olmasına rağmen aralarında hücre bolluğuna bağlı olarak hiyerarşi bulunmaktadır. Birinci, ikinci ve üçüncü istasyonlarda, yıllık yüzey hücre sayısı ortalamaları sırasıyla 3.9x1 04, 2.5xl04 ve 1.8xl04 hücre mi"1 olmuştur. Synechococcus türlerinin yaz ve sonbahar başlarında yılın diğer aylarına göre sayıca daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Hücre bolluklarının en yüksek değerlerine birinci, ikinci ve üçüncü istasyonlarda, sırasıyla 4.9 x 104, 9.2 x 104 ve 1.6 x 105 hücre mi"1 ile ulaşılmıştır. Bu değerler birinci istasyonda 1 Eylül, ikinci ve üçüncü istasyonlarda 10 Eylül'de saptanmıştır.Synechococcus hücreleri üst karışım tabakasında eşit dağılmış olarak saptanmıştır. Üst karışım tabakasındaki hücre sayısının derin sulara oranla daha fazla olduğu bulunmuştur. Yüksek ışık şiddetinde büyüme ve fotosentez hızlan artan Synechococcus türleri hücre sayılarının alt tabakada az gözlemlenmesinin nedeni büyük olasılıkla ışığın azalması sonucunda büyüme hızında görülen düşüşten kaynaklanmaktadır. Synechococcus hücreleri yüzeye yakın derinliklerde soluk san renkte, derinlere inildikçe parlak turuncu renkte gözlemlenmiştir. Bu renk değişimi hücrelerin azalan ve artan ışığa pigment yoğunluklanm azaltıp yükseltmek şeklinde uyum sağlamalanndan kaynaklanmaktadır. Synechococcus hücre sayısını düzenleyen en önemli parametrelerden biri olan otlanma (grazing), özellikle bol miktarda fitoplankton bulunduğu ilkbahar aylannda daha etkili gibi görünmektedir. Ancak farklı fitoplankton gruplanmn Synechococcus üzerindeki gerçek otlanma baskısının belirlenmesi daha ileri düzeyde çalışmalan gerektirmektedir. Synechococcus türlerinde yüzey alanının hacime oranının yüksek olması düşük düzeydeki besin tuzlan konsantrasyonlannda bile yaşamlanm sürdürebilmelerine olanak vermektedir ve bu yüzden hücre bolluğu ile besin tuzlan arasında doğrudan bir ilişkisi görünmemektedir. Pearson-product moment korelasyon analizleri sonuçlanna göre Synechococcus hücre bolluğu ile fiziksel (sıcaklık, tuzluluk), kimyasal (fosfat, toplam askı yük) ve biyolojik (cryptomonad ve dinofiagellat bolluğu, seki derinliği) parametreleri arasında önemli ilişkiler saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Synechococcus spp., bolluk, haftalık dinamikler, dağılım, kuzey Levantin baseni VI DOKÜMANTASYON MERKEZİ