Critical evaluation of climate action plans in Türkiye from the perspective of climate justice


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir Ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: CEREN ALTAN

Danışman: Osman Balaban

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Etkileri giderek artan bir şekilde karşı karşıya kaldığımız iklim krizi, çevresel, sosyal ve ekonomik sorunlar üzerinden toplumu olumsuz etkilemektedir. İklim adaleti, iklim değişikliğinin etkilerini özneler bağlamında incelerken, güncel tartışmaları hem çevresel hem de sosyolojik açıdan ele alarak ilişkisel bir değerlendirme sunmaktadır. Küresel ölçekte az gelişmiş ülkeler ve küçük ölçekte kırılgan gruplar, mevcut iklim değişikliği sorununa daha az katkıda bulunmaktadır. Ancak, her iki grup da iklim değişikliğine katkıları daha az olmasına rağmen sonuçlarına en çok maruz kalan gruplar olmaktadır. İklim değişikliğinin etkileri kentsel ölçekte artan bir şiddette görülmektedir. Bu etkiler şehirlerde birden fazla olarak görülebilmektedir. Bu durum hem yapılı çevreye hem de bireylere çeşitli boyutlarda zarar vererek yapılı çevrenin kırılganlığını ortaya koymaktadır. Karşılaşılan zararları azaltmak için iklim değişikliği eylem planları yapılmaktadır. Bu kapsamda ülkemizde hazırlanan kent ölçekli yerel iklim değişikliği eylem planlarında iklim adaleti tartışmalarına yeterince yer verilmediği varsayılmaktadır. Bunu çözümleyebilmek adına bu çalışmada ilk olarak iklim adaleti konsepti incelenecek, ardından dünyadaki örnekler üzerinden Türkiyedeki iklim değişikliği eylem planları için bir kıyaslama oluşturulacak ve son bölümde de ülkemizde bugüne dek yapılan iklim değişikliği eylem planları iklim adaleti konusu kapsamında belirlenen alt kavramlar açısından detaylıca incelenip, bir içerik analizi oluşturulacaktır. Bu çalışma ile mevcut literatürde eksikliği görülen iklim adaleti ve iklim değişikliği eylem planları arasındaki ilişki güçlendirilecek ve oluşturulan bu planların problem ve potansiyelleri açığa çıkacaktır. Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği, sosyal adalet, iklim adaleti, yerel iklim değişikliği eylem planları, içerik analizi