EVALUATION OF THE EUROPEAN UNION AND TURKISH LEGISLATION AND PRACTICE IN THE CONTEXT OF MARINE LITTER PROBLEM
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yer Sistem Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Mustafa Aydın
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şule Güneş
Eş Danışman: Mustafa Yücel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deniz çöpü tüm dünya okyanuslarını etkileyen, çevresel, ekonomik, sağlık ve estetik sorunlara neden olan küresel bir konudur. Sorunu doğrusal ekonomiler yaratır. Yetersiz katı atık yönetimi uygulamaları ve mikroplastiklerin toplanmasını sağlayan atık su toplama ve arıtma altyapısının eksikliği, plastik malzeme nehirlere ve okyanuslara akmasına neden olur. Plastikler deniz çöplerinin birincil nedenidir. Plastik sektörünün daha az plastik bağımlı bir geleceğe yönelmeye karşı direnci, aşırı plastik tüketimine yönelik kullanıcı alışkanlıkları ve gelişigüzel çöp atmanın sonuçları konusunda düşük seviyeli kamuoyu farkındalığı deniz çöpü sorununun başlıca nedenleridir. Okyanuslarımızı temizlemek için teknoloji geliştirmek bir çözüm seçeneği olabilir. Ancak, sorunu kaynağında çözmezsek, denizlere plastik akışı devam edeceği için temizleme teknolojileri deniz çöplerine karşı verimli bir yöntem olmayacaktır. Ayrıca, çözüm için döngüsel ekonomi modelini uygulamak çok daha ucuza mal olacaktır. Deniz çöpleri, malzeme kaynaklarının verimsiz yönetiminin ölçümü için göstergelerden biridir. Ekonomik döngüde değerli malzemelerin kaybı, ekonomi için bir girdi olarak yeniden kullanılmak yerine, plajlarda ve denizlerde kirliliğe, çevresel zarara, insan ve biyota sağlığına olumsuz etkilere neden olmaktadır. Deniz çöpü sorununun çözümü için döngüsel bir ekonomi yaklaşımı gereklidir. Avrupa Birliği, deniz çöpü sorununu atık mevzuatına, Plastik Stratejisine, çevre koruma mevzuatına entegre ederek ve alınan önlemlerin başarısını izleyerek sorunu çözmeye çabalamaktadır. Ancak Türkiye'de sorunun kabulü halen erken bir aşamadadır. Bazı bilimsel saha çalışmaları ve yasal düzenlemeler dışında, deniz çöpü sorununa dair bütüncül bir yaklaşım bulunmamaktadır. Bu çalışmada, Avrupa Birliği'nin deniz çöpleri ile ilgili yasal düzenlemelerinin bir analizi yapılacaktır. Birlik müktesebatının ve Türk mevzuatının uygulaması değerlendirilecek ve AB ve Türk deniz çöpü izleme sistemi için deniz çöpünün kaynağı ve denizde birikim alanları arasında daha güçlü bilimsel bağlantılar kurmayı amaçlayan bir "kaynaktan denize temel deniz çöpü göstergeleri" önerisi sunulacaktır.