Mechanical roots of Tractatus: The influence of Hermann Von Helmholtz, Heinrich Hertz and Ludwig Boltzmann on early Wittgenstein philosophy and the Tractarian picture theory

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: OSMAN BARAN KAPLAN

Danışman: AZİZ FEVZİ ZAMBAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, önce tezin konusu olan Tractatus'ta kendi resim kuramını ileri süren Ludwig Wittgenstein'ın biyografisi, bilhassa Tractatus'u yazmadan önceki yaşam öyküsüne odaklanmak suretiyle anlatılacak daha sonra da Tractatus'un genel yapısı Tractatus'taki resim teorisine değinilmek suretiyle ele alınacaktır. Ardından Tractatus'taki resim teorisinin kökensel olarak büyükbabası olan Hermann von Helmholtz'un "im" [sign] temelli algı kuramı detaylı olarak açıklandıktan sonra, Wittgenstein'ın etkilendiğini açıkça belirttiği bir figür olan Heinrich Hertz'in "mekanik"i ele alınacaktır. Bilindiği üzere Hertz, kendi Bildtheoriesini geliştirirken hocası Helmholtz'un "im" temelli algı kuramından esinlenmiştir. Daha sonra Wittgenstein ve Hertz arasındaki benzerlikler ele alınacak ve Wittgenstein'ın Hertzçi mekanik anlayışından hangi noktalarda etkilendiği gösterilecektir. Son olarak, erken dönem Wittgenstein üzerinde büyük etkileri olan Avusturyalı ünlü fizikçi Ludwig Boltzmann'ın kendi Bildtheorie'sinden bahsedilmek suretiyle Tractatus'taki resim kuramıyla arasındaki ilişki açık hale getirilecektir. Ayrıca Boltzmanncı resim kuramının daha çok Darwinci evrim anlayışına dayanan doğalcı bir epistemoloji olduğunu savunularak, Boltzmann'ın Wittgenstein üzerindeki asli etkisinin, onun Tractatus'ta felsefeye biçtiği rolle ilgili olduğu gösterilecektir.