Organizational effectiveness in Turkish construction companies: An artificial neural network based prediction model
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SEMİHA KIZILTAŞ
Danışman: MUSTAFA TALAT BİRGÖNÜL
Özet:oz TÜRK İNŞAAT ŞİRKETLERİNDE ORGANİZASYONEL ETKİNLİK: YAPAY SİNİR AĞLARI TEKNİĞİNE DAYALI BİR TAHMİN MODELİ KIZILTAŞ, Semiha Yüksek Lisans, İnşaat Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı: Doç. Dr. Talat BİRGÖNÜL Yardımcı Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. İrem DİKMEN Kasım 2002, 173 sayfa Tüm dünya çapında göze çarpan rekabet ortamı, şirketleri uzun vadede devamlılıklarını sağlamak için gerekli önlemleri almaya zorlamıştır. Uzun vadede hedefleri belirlemek, stratejileri tanımlamak, pazar fırsatlarından yararlanma yeteneğine, yüksek esneklik ve adaptasyon kapasitesine sahip olmak, organizasyonel etkinliğe ulaşabilmek için gerekli olan kriterlerden sadece bazılarıdır. Güçlü rekabet ile başedebilen ve böylece uzun süreçte ayakta kalabilen şirketler etkin organizasyonlardır. Bu tez çalışmasının ana amaçlarından biri, inşaat şirketlerinin etkin organizasyonlar geliştirebilmesi için katkıda bulunabilecek kavramsal bir model geliştirmektir. Bu modele bağlı kalarak, organizasyonel etkinliğin tanımı şu şekilde yapılmıştır. Organizasyonel etkinlik, dış kuvvetler ve çevresel etkenlerin etkisine rağmen, bir şirketin uzun vadede hedeflerine ulaşabilmesi için en uygun stratejilerin,organizasyonel yapının ve yönetim sistemlerinin belirlenip kullanılması, en uygun kültür ve kaynakların geliştirilmesi olarak tanımlanabilir. (Şirketlerin uzun vadedeki hedeflerine örnek olarak, yatırımcılara beklenen karlılığı sunmak, projeleri zamanında, beklenen kalitede ve bütçede tamamlamak verilebilir), önerilen model, organizasyonel etkinliği, strateji, yapı, kültür/ortam ve kaynaklar olarak 4 başlık altodaki faktörlerden etkilenen, bir girdi/çıktı sistemi olarak düşünmektedir. Kaynaklar, sisteme girdi olarak alınır ve yapım süreçleriyle çıktıya dönüştürülür. Organizasyonel etkinlik ise, şirket strateji, yapı ve kültürüyle şekillenen bu dönüşüm işleminde yatmaktadır. Bunlara ek olarak, önerilen modelden yola çıkarak, organizasyonel etkinliği belirleyen en önemli parametreler toplanmış ve bu parametreler yapay sinir ağlan (YSA) ve çoklu doğrusal regresyon (ÇDR) tahmin modellerinde girdi/bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Bu tez çalışmasının bir diğer öncelikli amacı, Türk İnşaat şirketlerinde organizasyonel etkinliğin derecesini belirleyen, güvenilir tahmin modelleri geliştirmektir. Bu nedenle, genel müteahhitlik hizmeti veren, orta-büyük ölçekli Türk şirketleri arasında yapılan anket çalışmasının sonuçlan kullanılarak, YSA tekniğine dayalı bir tahmin modeli ve YSA modelinin güvenilirliğini kanıtlamak için ise ÇDR analizine dayalı bir diğer model geliştirilmiştir. Bu tez kapsamında yapılan anket çalışması ile oluşturulacak olan tahmin modellerine gerekli verinin toplanması amaçlanmıştır. Bu tahmin modelleri, inşaat şirketlerinin güncel etkinlik seviyelerini ölçmeleri, etkinliği belirleyen faktörler açısından eksik yönleri hakkında bilgilendirilmeleri ve organizasyonel etkinliklerini artırma süreçlerinde, karar verme konumundaki kişilerin bu eksik yönlere öncelik vermeleri için bir karar destek sistemi olarak önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Organizasyonel etkinlik, organizasyonel performans, yapay sinir ağlan, çoklu doğrusal regresyon. VI