Investigation of the applicability of the in-situ thermal recovery techniques to oil shales selected from Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, PETROL VE DOĞAL GAZ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Burkay Güneş Güner
Eş Danışman: MUSTAFA VERŞAN KÖK, Mustafa Kök
Özet:oz YERİNDE ISISAL KURTARIM YÖNTEMLERİNİN TÜRKİYE'DEN SEÇİLMİŞ PETROLLÜ ŞEYLLERE UYGULANABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI Güner, Burkay Güneş Yüksek Lisans, Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Mustafa V. Kök Yardımcı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. A. Suat Bağcı Eylül 2001, 248 sayfa Petrollü şeyllerden petrol üretiminde iki yöntem uygulanmaktadır. Birinci yöntemde, petrollü şeyller maden işletmeciliği metodları ile yerinden alınıp değişik proseslerle 500 °C 'ye kadar ısıtıldıklarında şeyi petrolü veya gazı üretilmektedir. İkinci yöntemde (in-situ recovery) ise petrollü şeyller bulundukları yerlerde buhar veya hava ile ısıtılarak petrol üretilmektedir. Bu tezde, labaratuvar ortamında, 1 -boyutlu (1 - D) fiziksel modeli ile yerinde yanma deneyleri gerçekleştirilmiştir. Bunun yanısıra, buhar enjeksiyonu ile petrollü şeyllerden üretim olanağı, labaratuvar ortamında tasarlanan 3 -boyutlu (3 - D) modelde araştırılmıştır. Adı geçen yöntemlerin uygulanmasında kulllanılacak parametreler Weijdema'nin yanma reaksiyon kinetik yaklaşımıyla (Weijdema, 1968) elde edilmiştir. VReaksiyon kinetik deney sonuçlarının analizinde iki değişik sıcaklık bölgeleri tesbit edildi. Zamana karşı sıcaklık grafiklerinde, sıcaklığın lineer arttığı bölge yakıt depolanması ve sıcaklığın en yüksek noktasına ulaştığı yer yüksek sıcaklık oksidasyon bölgeleri olarak düşünülmüştür. Bununla birlikte, göreceli reaksiyon oranına karşı ters sıcaklık grafiğinde bu iki bölge ayırt edilememiştir. Elde edilen sonuçların ışığında çalışılan petrollü şeyllerinin yerinde yanma yöntemi ile petrol eldesine uygun olduğu görülmüştür. Hesaplanan üretim değerleri Seyitömer petrollü şeyli için 4.46 İt/ton, Beypazarı petrollü şeyli için 24.00 İt/ton, Himmetoğlu petrollü şeyli için 32.22 İt/ton ve Hatıldağ petrollü şeyli için 18.27 İt/ton olarak gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra, buhar enjeksiyonu deney koşullarının petrol üretimi için yeterli olmadığı kanısına varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Petrollü şeyi, buhar enjeksiyonu, yakma reaksiyon kinetiği, yerinde yakma, retortlama, kerojen, yakıt depolanması, yakıt yanması, molar C(VCO oranı, atomik H/C oranı, aktivasyon enerjisi, Arrhenius sabiti, yanma önü, yakma tüpü. VI