Assessment of the impacts of future climatic variations and anthropogenic activities on Burdur lake levels

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HATİCE KILIÇ GERMEÇ

Danışman: Hasan Yazıcıgil

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Göl su seviyeleri, göle akış ve gölden akıştaki dengesizlikler nedeniyle doğal olarak dalgalanır. Ancak, göl hidrolojik rejimleri, Burdur Gölü'nde olduğu gibi, iklim değişiklikleri ve insan müdahalelerinin etkisiyle değişebilir. Burdur Gölü seviyesi 1970'li yılların başından beri sürekli olarak düşmektedir. Bu çalışmada, akifer ile Burdur Gölü arasındaki kayıp-kazanç ilişkisini ve göl seviyesindeki düşüşün olası nedenleri ve sonuçlarını belirlemek amacıyla MODFLOW kullanılarak 3 boyutlu sayısal yeraltı suyu akım modeli geliştirilmiştir. Kavramsal göl bütçesi bileşenleri analitik yöntemlerle ayrı ayrı hesaplanmıştır. Ayrıca, göle yüzey suyu girişini hesaplamak için 2 boyutlu sayısal yüzey suyu akış modeli geliştirilmiştir. Akabinde, gölü simüle etmek için göl paketi kullanılarak, 1969-1971 ve 2014-2016 yılları için kararsız akım koşulları altında kalibrasyon yapılmıştır. Model kalibrasyonları, göl ve yeraltı suyu seviyeleri ile kavramsal göl bütçesine göre kabul edilebilir hata limitleri içerisinde başarılı olmuştur. Akifer ve gölün, gelecekteki iklim değişimleri, yeraltı suyu pompajı ve gölü besleyen akarsular üzerindeki rezervuarların işletilmesi gibi değişkenlere verdiği tepkiler, 46 yıllık bir süre için üç senaryo kullanılarak değerlendirilmiştir. Gelecek iklim verileri, CORDEX Bölgesel İklim Modellerinin RCP 4.5 ve RCP 8.5 senaryolarından alınmıştır. Burdur Gölü seviyesinin, 46 yıl içerisinde, iklim değişikliği ve aşırı pompaj etkisiyle 7 m'ye kadar düşmesi ve yüzey sularının salınmasıyla iklim değişikliğinin etkilerine rağmen 3 m'ye kadar yükselmesi beklenmektedir. Bulgular, Burdur Gölü ve havzasında istenen koşulların oluşturulması ve sürdürülmesi için dinamik bir göl yönetim planının belirlenmesi gerektiğini göstermektedir.