Essays on procyclicality of fiscal policy and natural resource funds
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: CUMHUR ÇİÇEKÇİ
Danışman: ESMA GAYGISIZ LAJUNEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kaynak zengini özellikle de düşük kurumsal kaliteye sahip ekonomilerde, hükümet harcamaları değişkenlik gösteren kaynak gelirine bağlı olduğu için, maliye politikaları bazı zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu ülkelerin pek çoğu, bu bağımlılığı ortadan kaldırmak için doğal kaynak fonlarını kurmuşlardır. Ancak bu fonların etkinliği hala tartışılmaktadır. Ayrıca, bu fonlardan yapılan transferlerle finanse edilen devlet harcamaları sürdürülebilir değildir ve bu durum ekonomiler için ciddi riskler doğurabilmektedir. Bu nedenle, doğal kaynak fonlarının etkilerini incelemek ve ülkelerin kaynak gelirlerinin tasarrufu ile harcanması için en uygun kaynak tahsisini belirlemek önem arz etmektedir. Bu tez iki makaleden oluşmaktadır. İlk makalede, doğal kaynak fonlarının ve kurumsal kalitenin maliye politikasının konjonktürel yanlılığı azaltmadaki etkileri, 32 petrol zengini panel ülke örnekleminde dinamik ortak ilişkili etkiler panel yöntemi kullanılarak, 1984-2015 dönemi için analiz edilmiştir. Bu analizde yüksek kurumsal kaliteye sahip ekonomilerde fonların konjonktürelliği azaltmada oldukça etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İkinci makalede, geçici kaynak üretim ve fiyat şoklarının makroekonomik etkileri ve kaynak gelirlerinin harcama ve tasarruf arasında en uygun şekilde tahsisi Azerbaycan özelinde dinamik stokastik genel denge (DSGD) modeli kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre tüm kaynak gelirlerinin harcanması Hollanda hastalığı etkilerinin görülmesine neden olmaktadır. Buna karşın, bu etkiler kaynak gelirlerinin tamamıyla tasarruf edilmesi durumda azalmaktadır. Ayrıca, hükümetin mali istikrar ve hanehalkının refahına eşit derecede önem vermesi durumunda, kaynak gelirlerinin en az yüzde 41'inin tasarruf edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.