A social psychological examination of actions concerning poverty
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MERVE FİDAN
Danışman: BANU CİNGÖZ ULU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yakın zamanda sosyal psikolojinin çalışma alanına büyük oranda dahil olmaya başlamış gruplar arası prososyal davranış alanında yoksulluğa yönelik eylemleri inceleyen çalışmalar yapılmaya, yine yakın zamanda başlanmıştır. Ancak hem Türkiye örnekleminde hem de bu alanın tamamı için gruplar arası prososyal davranış perspektifinin yoksulluk bağlamında incelemesi gereken çok şey vardır. Bu tezde, ideolojik yönelimlerin, yoksulluğa ilişkin nedensel atıfların ve duyguların yoksullukla ilgili eylemler üzerindeki rolünü incelemek amacıyla üç çalışma gerçekleştirilmiştir. Nitel perspektifle gerçekleştirilen ilk çalışma, katılımcıların yoksulluğu büyük oranda yapısal eşitsizliklere atıfta bulunarak açıkladığı, yoksulluk bağlamında belirgin duygusunun sempati olduğu ve yardım etmeyi en çok başvurduğu eylem olarak belirttiğini göstermiştir. Bununla birlikte; yoksulluğun sebebi olarak bireysel özelliklere atıfta bulunmanın sağ ideolojik yönelimli olma ile ilişkili olduğu görülmüştür. Yoksulluk konusunda gerçekleştirilen eylemler konusunda ise, yardım etmenin hem sağ hem sol yönelimli katılımcıların başvurduğu bir eylem türü iken, sosyopolitik eylemin yalnızca sol yönelimli katılımcılar tarafından gerçekleştirildiği görülmüştür. Yardım eylemlerinde üzüntü, merhamet gibi sempati duygularının rolü görülürken, sosyopolitik eylemde sol ideolojik yönelimin ve öfke duygularının ayırıcı olduğu gözlenmiştir. Çalışma 2a, araştırmanın hipotezlerinin sınanabilmesi için bu tez kapsamında ve daha önce geliştirilmiş ölçeklerin faktör yapılarını sınamıştır. Çalışma 2b ise, iki farklı gruplar arası prososyal davranış türü olan aktivist ve yardımsever desteğe giden yolları sınamıştır. Sonuçlar, aktivist desteğe giden yolların benimsenen ideoloji ve yoksulluk konusunda hissedilen öfke üzerinden farklılaştığını, yardımsever desteğe giden yolların ise sempati üzerinden benzerlik gösterdiğini ortaya koymuştur.