Future price index of farm products based on climate factors
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Uygulamalı Matematik Enstitüsü, Finansal Matematik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NURŞEN KARASU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erkan Erdil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İklim koşullarının tarım ürün hasılatına, dolayısıyla tarım ürünü fiyatlarına büyük bir etkisi bulunmaktadır. Bu tez, en çok alım-satım yapılan ürünler olan Buğday, Arpa ve Mısır üzerine, en yüksek üretimin yapıldığı yerler olan Konya, Yozgat, Polatli, Adana ve Urfa'daki en önemli iklim koşulları sayılabilecek, European Center for Medium-Range Weather Forecast'ten (ECMWF) alınan toplam yağış ve çiğ oluşma derecesi seviyelerinin etkisini, akıllı, makine öğrenmesi yöntemi olan topluluk öğrenmesini kullanarak fiyat tahminlemesinde bulunmakta ve basit regresyon modeli fiyat tahmin sonuçları ile karşılaştırmaktadır. Bu tahminler vadeli emtia piyasalarındaki vadeli fiyatların belirlenmesine yardımcı olacak ve ardından uzlaşılan gün sonu vadeli fiyatlar üzerinden, endeks oluşturanlar tarafından karar verilecek ağırlıklar uygulanarak istenilen vadeli fiyat endeksi kurulabilecektir. Bu çalışma ayrıca, istatistiksel anlamlılığı düşük olan veri setinde yani başarılı bir basit regresyonun metodolojisinin uygulanmasının zor olduğu durumlarda dahi topluluk öğrenmesi yönteminin vadeli fiyat tahminlemesinde kullanılabileceğini teyit etmektedir. Diğer taraftan, enflasyon ve kur dalgalanmalarının yüksek olduğu durumlarda tahminler kabul edilebilir sınırların üzerinde sapmalar göstereceğinden bu belgede çalışılan modelin stabil ekonomiler için daha uygun olduğuna inanılmaktadır. Bu tez, üreticilere üretim tercihleri yönünden, politika yapıcılara üretim planlaması, sigorta şirketlerine risk haritalandırmaları yönünden ve finansal enstrüman alım satımcılarına makul fiyatlandırma yapmaları ve böylelikle emtia piyasasındaki dalgalanmanın önüne geçilmesi yönünden önemli ipuçları sunmaktadır. Nihayetinde tüm tez çıktılarının sürdürülebilir tarım üretiminin korunması amacına hizmet etmesi beklenmektedir.