INSTITUTIONAL DIVERSITY IN TURKISH HIGHER EDUCATION: INSTITUTIONAL RESPONSES TO GLOBAL TRENDS BETWEEN 2000-2017
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: METE KURTOĞLU
Danışman: Hatice Ayşe Hoşgör
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yirmi yılda tüm dünyada yükseköğretimde büyük dönüşümler yaşandı. Kitleselleşme, uluslararasılaşma, piyasalaşma, kalite güvence mekanizmaları, üniversite-sanayi iş birliği, yeni bilgi ve iletişim teknolojileri, yaşam boyu öğrenme ve öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımları bu dönemdeki yükseköğretim reformlarının; küresel, ulusal ve kurumsal düzeylerde temel boyutlarını oluşturmuştur. Bu küresel eğilimlere uygun olarak, Türk yükseköğretimi 2000'li yıllardan itibaren hızlı bir kitleselleşme ve genişleme süreci yaşamıştır. Bunun sonucu olarak, artan yükseköğretim kurumu ve öğrenci sayılarını yönetmek ve toplumun farklılaşan ihtiyaçlarına cevap vermek, Türk yükseköğretim sistemi için önemli bir politika gündemi haline gelmiştir. 'Kurumsal çeşitlilik'; yükseköğretim sosyolojisi ve yükseköğretim araştırmaları literatüründe, kitlesel yükseköğretim sistemlerini yönetme ve çeşitlendirme tartışmaları için anahtar bir kavramdır. Bu bağlamda, bu tez, -kitleselleşme, genişleme ve kurumsal çeşitliliğe odaklanarak- belirtilen küresel eğilimlerin Türk yükseköğretimi üzerindeki etkisini ulusal ve kurumsal düzeylerde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ulusal düzeyde, kitleselleşme ve kurumsal çeşitlilik koşullarını analiz etmek için uzman görüşmeleri yapılmıştır. Kurumsal düzey içinse, bu dönüşümlere tepkilerini incelemek üzere üç farklı üniversite türü (yani Humboldt, uluslararası araştırma ve girişimci) belirlenmiş ve bu üniversitelerin misyonlarındaki ve kurumsal stratejilerindeki süreklilik ve kopuşlar irdelenmiştir. Tezin bulguları, bu farklı üniversite türlerinin belirtilen süreçteki benzeşme ve farklılaşmalarını ve Türkiye'de kurumsal çeşitliliğin önündeki engelleri tartışmaktadır.