Critical assessment of the interpretation and presentation of Göbeklitepe World Heritage Site in the audio-visual media

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FATMA KUŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Pinar Aykaç Leidholm

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Görsel-işitsel medya araçları son zamanlarda kültürel miras alanlarının yorumlanması ve sunumunda yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu araçlar, insanların kültürel mirası öğrenmelerini, anlamalarını ve değer vermelerini sağlayarak kültürel miras farkındalığını arttırırlar. Görsel-işitsel medyanın kültürel mirasın sunumunda ve yorumlanmasında büyük rolü olmasına rağmen, bu aracın farkındalık yaratmada ne kadar etkili olduğu ve miras alanlarının önemini ne ölçüde yansıttığı konusunda ayrıntılı bir çalışma bulunmamaktadır. Şanlıurfa'da Neolitik Çağdan kalma Göbeklitepe'nin dünya mirası listesine girmesinin ardından ve 2019'un Türkiye'de "Göbekli Tepe Yılı" ilan edilmesiyle birlikte alan medyanın ilgi odağı haline gelmiştir. Bunun sonucunda alan belgeseller, animasyonlar, diziler, sergiler gibi çeşitli görsel-işitsel medya türlerinde izleyici ile buluşmuştur. Alanın geniş bir görsel-işitsel medya yelpazesinde temsil edilmesi, tanıtımının artmasına yardımcı olmuştur ancak, bu araçlar Göbeklitepe'nin önemini her zaman tam olarak yansıtmamaktadır. Bu tez, Göbeklitepe Dünya Miras Alanının bir miras yeri olarak öneminin ve değerlerinin görsel-işitsel medyada nasıl yorumlandığı ve sunulduğu konusunda eleştirel bir değerlendirme yapmayı amaçlamaktadır. Bu tez, içerik analizini kullanarak görsel-işitsel medyanın Türkiye'deki Göbeklitepe Dünya Miras Alanı hakkında farkındalık yaratmaya nasıl yardımcı olduğunu, görsel-işitsel medyadaki bilgilerin ne kadar doğru olduğunu ve bir miras yeri olarak öneminin ne kadar aktarıldığını araştıracaktır.