Education and socio-spatial closure: Two cases of popular public schools in Ankara


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kentsel Politika Planlaması ve Yerel Yönetimler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ASLI GÜRTUNCA

Danışman: Mustafa Kemal Bayırbağ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir sosyal dışlama mahalli olarak okula odaklanan çalışma, eğitimdeki eşitsizliklerin devamlılığını, daha spesifik olarak ise, eğitim kalitesi ve prestij açısından devlet okulları arasındaki farklılaşmayı sorgulamaktadır. Okullar arası ayrışmayı, talep odaklı bir yaklaşımla ailelerin toplumsal sınıf pozisyonlarına göre farklılaşan okul tercihlerinin bir sonucu olarak ele alan çalışmaların aksine bu çalışmada, eğitimdeki eşitsizliklere yönelik geliştirilen açıklamada eğitim arzına eşit olarak yer verilmesi amaçlanmaktadır. Okula odaklanması, eğitimin hem arz hem de talep tarafını dikkate almayı sağlarken, aynı zamanda eğitim eşitsizliklerinin mekansal boyutunu da analize dahil etemeye olanak verir, çünkü okul bu ikisinin coğrafi olarak karşılaştığı yerdir. Çalışmanın ampirik odağını, kayıt alanları dışından yüksek talep gören popüler devlet orta okulları oluşturmaktadır. Ankara'nın iki ilçesinde bulunan iki devlet orta okulunda gerçekleştirilen saha araştırmasının ampirik bulgularına dayanarak, devlet okulları arası farklılaşmanın okul müdürleri, öğretmenler ve velilerin ortak ürünü olduğu iddia edilmektedir. Çalışma, kaliteli eğitime erişim amacıyla çocuklarını uzak mesafedeki bu devlet okullarına gönderen velilerin stratejilerini ve eylemlerini araştırırken, velilerin stratejilerini kurumsal ve mekansal bağlamına yerleştirir. Bu amaçla Bourdieu'nun alan teorisinden yararlanan çalışma, okullardaki eşitsizlikleri üreten aktörlerin eylemleri ile yapısal eşitsizlikler arasındaki ilişkiselliği ortaya çıkarır. Aktör ve yapı arasındaki ilişkisellikle üretilen eşitsizliklerin mekansallığını kavramsallaştırmak için de sosyo-mekansal kapatma kavramını geliştirir.