Residential energy efficiency: Turkish case
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYSUN KARTAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Serap Aşık
Eş Danışman: Elif Akbostancı Özkazanç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, stokastik sınır analizi yöntemi ile Türkiye konut sektörüne ilişkin elektrik talebinin 2008-2015 yılları için analiz edilmesi, illerin konutta elektrik tüketimlerine ilişkin etkinlik düzeylerinin belirlenmesi ve bu etkinlik düzeylerinin işaret ettiği etkinsizliğin nedenlerinin ortaya koyulması hedeflenmiştir. Ampirik sonuçlar, gelir düzeyi ile nüfus yoğunluğu artışının ve müstakil konutlarda yaşamanın elektrik tüketimi artışına neden olduğunu göstermektedir. Öte yandan, hanehalkı büyüklüğü arttıkça konutta kişi başına elektrik tüketimi azalmaktadır. Sonuçlar, genel olarak Türkiye'de ısınma ve soğutma amacı ile konutlarda elektrik kullanılmadığını gösterse de, gelir düzeyi yüksek illerin soğutma amaçlı elektrik tüketimine yönelmekte olduğu görülmektedir. Tahmin edilen etkinlik rakamlarına göre, ülkenin 8 yıllık etkinlik ortalaması yaklaşık 0,83'tür. Bu rakam, 2008-2015 döneminde Türkiye'de konutlarda aynı çıktıyı elde edebilmek için %17 daha az elektrik kullanılabileceğini göstermektedir. Bir başka deyişle, söz konusu zaman aralığında hanehalkları, elektrik tüketiminde yaklaşık %17 düzeyinde bir tasarruf potansiyeline sahiptir. Diğer taraftan, etkinsizliğin nedenlerini de açıklamayı amaçlayan çalışma sonuçlarına göre, kadınların eğitim düzeyi ile evli çift sayısının artması bir ilde elektrik tüketiminde etkinliğin artmasına katkı sağlamaktadır. Öte yandan, deniz kıyısında konumlanmış iller ile kayıp-kaçak elektrik tüketiminin fazla olduğu illerde elektrik kullanımının daha etkinsiz olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, illerin konutta etkinsiz elektrik kullanımlarında zamanla bir iyileşmenin olmadığı görülmektedir. Bu durum, özellikle 2007 sonrasında birçok sektör için benimsenen etkinlik politikalarının, konutta istenilen sonuca ulaşamadığına işaret etmektedir. Bu çalışma, il bazında sınır analizi yöntemi ile konutta elektrik tüketimini ve etkinliğini inceleyen ilk çalışma olması yönüyle, bundan sonra yapılacak bölgesel gelişme ve enerji etkinliği çalışmalarına ışık tutabilecek niteliktedir.