Mogan Gölü'nde, Türkiye, su seviyesi değişimlerinin suiçi bitkilerinin gelişimine etkisi ve suiçi bitkilerinin Mogan Gölü 'nün berrak su durumunu kararlı hale getirmekteki rolleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Mohammed Kisambira

Danışman: MERYEM BEKLİOĞLU

Özet:

Mogan Gölü'nde suiçi bitkilerinin berrak su durumunun kararlı hale getirilmesindeki rollerinin ve su seviyesi değişimlerinin suiçi bitkilerinin gelişimine etkilerini araştırılması amacıyla sırasıyla 2001 yılında Ağustos- Eylül aylan arasında ve 2002 yılında Nisan-Ağustos aylan arasında araştırmalar yapılmıştır. Suiçi bitkilerinin arasında, açık su istasyonlarına oranla daha düşük klorofil-a, besin tuzu ve skıda katı madde konsantrasyonlan ve daha yüksek ışık geçirgenliği kaydedilmiştir. Bu sebeple suiçi bitkilerinin su berraklığım sudaki fazla besin tuzlannı kullanarak, askıdaki katı maddeyi azaltarak ve fitoplankton büyümesini sınırlayarak kararlı hale getirdikleri söylenebilir. Zooplankton tarafından uygulanan avlanma baskısının su berraklığına etkisi azdır çünkü çalışma boyunca kaydedilen zooplankton yoğuluklan oldukça düşüktür. 2001 yılındaki yüksek suiçi bitki yayılımı (%77.5) çok sayıda çeşitli sukuşunu sisteme çekmiş, ve bu şekilde suiçi bitkilerinin gölün ekolojik ve koruma amaçlı değerini arttırdığını doğrulamıştır. 2002 yılı bahar aylarında, düşük su sıcaklığıyla birlikte yüksek su seviyesi, 2001 yılında %77.5 olan suiçi bitki yayılımının 2002 yılında %19.1'e gerilemesine yol açmış, aynı zamanda iletkenlik ve tuzluluk değerlerinin yükselmesiyle sonuçlanmıştır. Bu yükseliş, klorofil-a ve besin tuzu konsantrasyonlarında bir bozulma ve ışık geçirgenliğinde düşüşü de beraberinde getirmiştir. Ancak bu dönemde zooplankton yoğunluğunda bir artış kaydedilmiştir. Bu sebeplerden dolayı, Mogan Gölü'nde meydana gelen 48 cm'lik bir su seviyesi yükselişinin, ekosistemin suiçi bitkilerin baskın olduğu berrak su durumundan fitoplanktonun baskın olduğu bulanık su durumuna geçişine yol açan kadastrofik bir geçiş mekanizması olarak rol oynadığı söylenebilir. Anahtar kelimeler: Mogan Gölü, suiçi bitkileri, su berraklığı, su seviyesi değişimleri, kadastrofik geçiş, koruma amaçlı değer