Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1994
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Abdülhadi Baykal
Danışman: SEMRA TUNCEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'nin kuzey batısında bulunan Uludağ Milli Park'ında bir hava kirliliği ölçüm istasyonu kurularak, NO, N02, 03, S02 ve AKM (Askıda Katı Madde) konsantrasyonları saatlik olarak mart 1993' ten itibaren ölçülmeye başlandı. Bu kirlecilerin konsantrasyonlarındaki uzun ve kısa vadeli değişimlere bakılarak, kirletici kaynakları belirlenmeye çalışıldı. Yaz aylarında görülen yüksek ozon konsantrasyonu, yüksek güneş akısı ile paralellik göstermektedir. Bu durum fotokimyasal ozon üretiminin varlığını açıkça ortaya koymaktadır.Öğleden sonra saat 1500 civarında N02, S02 ve 03 derişimleri en yüksek değerlerine ulaşmaktadırlar. AKM ise gece en yüksek konsantrasyona ulaşmaktadır. Ozon için öğleden sonra görülen yüksek konsantrasyon, daha az olmakla beraber gecede görülmektedir. Ancak bu tepecik gündüz görülen ozon tepeciği gibi N02 ve S02 ile korelasyon içerisinde değildir. Gece güneş akısı olmadığı için, fotokimyasal ozon üretiminden söz etmek mümkün değildir. Gece görülen bu yüksek ozon konsantrasyonuna Stratosfer'den Tropsfer'e injeksiyon yolu ile geçen ozonun neden olduğu sanılmaktadır. Yapılan ölçümler sunucunda 03, S02 ve N02'nin esas kaynağının Bursa şehri ve istasyon yakınındaki oteller bölgesi olduğu ortaya konulmuştur. Ozon ve ozon üretimini sağlayan NOx(NO ve N02) için diğer bir kaynakta Bursa'yı oteller bölgesine bağlayan yol üzerinde motorlu araçların egsoz gazlarıdır. Anahtar Kelimeler: Ozon, Azot Oksitler, Kükürt Dioksit, Askıda Katı Madde, Saatlik Değişim, Fotokimyasal Ozon Üretimi, Hava Kirliliği, Kırsal Araziler Bilim Dalı Sayısal Kodu: 405.03.01 v»