Interactions of suburb design, suburban life and popular culture, a comparative study of Levittown-NY and Levent-İstanbul between 1950-1980
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYŞEGÜL ERÇİN
Danışman: Zübeyde Müge Akkar Ercan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bir yaşam biçimi olan suburbia, 1950li yıllarda Amerikada ortaya çıkan ve zaman içinde farklı tipolojilerle dünyaya yayılan sosyolojik bir kavramdır; kentlerin gelişme sürecinde oluşan banliyö alanlarının kullanıcılar tarafından nasıl deneyimlendiğini ifade eder. Bu alanların kent merkezi ile ilişkileri, sokak dokusu, yerleşim ve yapı tipolojisi gibi yapısal özellikleri de kullanım pratiklerini doğrudan etkilediğinden suburbianın niteliklerini oluşturmada önemli rol oynar. Toplulukların oluşumu, gelişimi ve değişimi popüler kültür unsurlarına da yansımaktadır. Çalışma kapsamında analiz edilen örneklerde betimlenen mekanlarının yerleşim özellikleri ve yansıtılan yaşamın suburbia bileşenleri ile uyumluluğu, kavramların tanım ve tarihsel süreçleri irdelenerek belirlenen kriterler üzerinden tartışılmaktadır. Bu tez, özellikle 1950-80 aralığına odaklanarak, popüler kültür öğelerinin toplumsal yaşamın ve yerleşimin gelişmesinde oynadığı rolü ve yaşam tarzının yasıtılma tutarlılığını yerli ve yabancı film örnekleri üzerinden analiz ederken, ilk suburb yerleşim örneği Levittown ile Türkiyedeki ilk örnek olan Levent – Denizciler Çiftliğini yapısal, sosyolojik özellikler ve gelişim süreçleri bakımından karşılaştırmaktadır. Tarih aralığının belirlenmesinde, 1980lerde Türkiyede cumhuriyet dönemi yerleşimlerinin yaygınlaşması, sosyal koşullarla birlikte konut yapısının değişmeye başlaması etkili olmuştur. İncelenen yerleşim örneklerinin, suburbia kavramının temel nitelikleri bakımından çoğunlukla tipolojik benzerlikler gösterirken bulundukları coğrafya, siyasi ve fiziksel koşulların etkisiyle gelişim süreçlerinde farklılaştığı görülmektedir. Bu çalışma, Leventin, kent merkezine uzaklığı ve belirli tasarım kuralları çerçevesinde planlanmış olması gibi özelliklere sahip kuruluş ve gelişim süreci üzerinden, 1950-1980 yılları aralığına odaklanarak, banliyö ve popüler kültürün etkileşiminin yeni yerleşimlerin oluşumuna etkilerini açıklamayı amaçlamaktadır.