Creative destruction as a political apparatus in Tabriz's urban revitalization programs: Shahid Beheshti Square since the 1990s
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SAMIRA ASADMOSAFFAR
Danışman: Güven Arif Sargın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın öncelikli amacı, İran'da 1979 İslam Devrimi sonrası Tebriz Şehri'nin tarihi merkezinde yer alan Shahid Beheshti Meydanı'nın kentsel canlandırma senaryosunu incelemektir. İran'ın devrim sonrası ve savaş sonrası (İran-Irak savaşı) döneminde, 1990'larda, on yıllık devlet mülkiyetinden sonra, hükümet ekonomik yapısını liberalleştirmeye ve özelleştirmeye başlamış; devletin siyasi-ekonomik düzenlemelerine paralel olarak, şehir merkezinin tarihi ve kültürel potansiyeli, çok sayıda yıkım ve yeniden inşa eylemleri için kârlı bir zemin oluşturmuştur. Bu bağlamda çalışma, 1990'lar ve 2020'lerdeki yenileme planlarını inceleyerek Beheshti Meydanı'nın hikayesini "yaratıcı yıkım" şemsiye kavramı altında tanımlamaktadır. Hibrit neoliberalizm ve İslami İran temsiliyeti, Tebriz kentsel canlandırma programında siyasi bir aygıt olarak "yaratıcı yıkım"ın ardındaki anlamları oluşturan koşullardır. Yerel yönetim, çok sayıda avlulu evin yıkılmasına yol açan ve modern ticari bloklar ve bir kule inşa etmek için bir tabula rasa sağlayan tüm tarihi kentsel dokuyu yerle bir ederken, İran İslam mimarisi mirasının bir temsili olarak Kerim Han camisini kormuş; Shahid Beheshti Meydanı, Tebriz'in eski meydanlarının modern bir yeniden yorumu olarak ortaya çıkmıştır. Geniş halı desenli kaldırımlar ve Kerim Han camisine (İslami ideolojinin daha güçlü bir temsili olarak) minarelerin eklenmesi gibi sembolik mimari unsurlar süreç içinde uygulamaya konulmuştur. Özetle yaratıcı yıkım, yerel kültürel değerleri ticarileştirmek, bir turizm merkezi yaratmak ve küresel bir İslam şehir imajı elde etmek için tarihi kentsel dokudan faydalanmıştır. Öte yandan, tamamlanan proje herhangi bir sosyal veya finansal ilerleme sağlayamamış ve kısa bir süre sonra, canlandırma projesi ikinci bir kentsel yenilemeyi gerektiren sorunlu bir kamusal alan üretmiştir.