Ontological status of neoliberalism: A critical Realist Marxist approach

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BAVER YEŞİLYURT

Danışman: SERKAN KÜÇÜKŞENEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde, yeterli bir neoliberalizm anlayışının, sermaye-emek ilişkilerini, sermaye içi ilişkileri, sosyal sınıflar ve devlet arasındaki ilişkileri ve son olarak, bütünsel olarak uluslararası kapitalist sistemi dikkate alması gerektiği kanaati üzerinde durmaktadır. Marksist politik ekonomi geleneği çok disiplinli araştırma çabalarını kucaklasa da, neoliberalizmin Marksist tanımları bir şekilde indirgemeciliğe kayma riski altındadır. Marksist ekonomi politik bakış açısını benimseyen bu tezde, sınıf mücadelesine ilişkin toplumsal yapıların, doğurgan mekanizmaların ve çeşitli aktörlerin stratejilerinin çokluğu ele alınarak, Roy Bhaskar'ın Eleştirel Realist yaklaşımı ile tutarlı olarak, neoliberalizm kavramına yeni bir anlayış getirilmektedir. Ancak bu anlayış, kavramı salt toplumsal yapılara veya birikim stratejilerine indirgemekten de kaçınır. Neoliberalizmin kendisi bir sistem, yapı ve failliği dolayımlayan bir katalizör olarak tanımlanır. Neoliberalizm, kolektif emperyalizmin önderlik ettiği, finansal sermayenin egemen olduğu, emeğin boyun eğdirildiği, otoriter devlet ve piyasa ideolojisinin ekonomik düzenleyici rolüyle desteklenen, öznesi olmayan, piyasa odaklı bir projedir. Bu sistemin özü, metalaştırma ile çifte hareket yoluyla metalaşmaya karşı direniş arasındaki gerilimde aranacaktır.