A framework for identifying post-intervention value shift in heritage residential buildings: The case of Antalya, Kaleiçi in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARİ RESTORASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HAMED ARNAOUT
Danışman: Özgün Özçakır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihi konut yapılarını koruma ve restorasyon çalışmaları, kültürel mirasın ve sahip olduğu somut ve somut olmayan değerlerin (kültürel, fiziksel, sosyal ve ekonomik) sürdürülebilirliğini hedefler. Ancak bu sürdürülebilirlik hedefleri, sadece yapının kendisi tarafından değil, aynı zamanda karar verme süreçlerinde yer alan paydaşların projeye yaklaşımları tarafından da şekillendirilmekte ve yönlendirilmektedir. Farklı paydaşlar, yapılı mirasın korunması ve restorasyonuna dair projelere kendi öncelikleri ve beklentileri doğrultusunda yaklaşmakta; bu yaklaşımlar ticari kazanç elde etme, yapıların estetik değerlerini ön plana çıkarma ya da turizmi nihai amaç olarak benimseme gibi farklı hedeflere dayanarak geleneksel yapılar üzerinde olumsuz bir etki yaratabilmektedir. Bu tercihler, çeşitli müdahalelerle yapıların sahip olduğu kimi değerlerin değişmesine veya kaybolmasına, diğerlerinin ise ön plana çıkarılmasına neden olabilir. Turizm odaklı dönüşümün gerçekleştiği bir çevrede, tarihi konut yapılarına müdahalelerin, bu yapıların sahip olduğu değerlere ve sürdürülebilirliğe olan etkisinin anlaşılmasına yönelik bu çalışma, farklı müdahale derecelerinin tarihi konutlarda yarattığı değer değişimlerini ve bu değişimlerin fiziksel ve toplumsal sonuçlarını değerlendirmek için bir çerçeve ve yöntemsel araç geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Çalışma kapsamında, ilk olarak, literatür incelemesi doğrultusunda, tarihi konutlara yapılan müdahalelerin dereceleri ve bu yapıların kültürel miras değerleri konuları ele alınmıştır. Ardından, Antalya Kaleiçi'nde gerçekleştirilen nitel ve betimleyici saha çalışması ile otel olarak kullanılan tarihi konut yapılarına uygulanan çeşitli müdahaleleri incelenmiş; yapılan müdahaleler ile bu konutlardaki değer değişimleri arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Çalışmanın sonunda, tarihi konutların sürdürülebilir korunmasını sağlamak için farklı müdahale derecelerinin yapıların değerlerine etkisini proaktif bir şekilde ortaya çıkaran yöntemsel bir çerçeve ve araç geliştirilmiştir.