Applications of cyclostratigraphy and sequence stratigraphy in determination of the hierarchy in peritidial and pelagic successions (NW, SW and WNW of Turkey) by using sedimentology and sedimentary geochemistry (stable isotopes)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İSMAİL ÖMER YILMAZ

Danışman: DEMİR ALTINER

Özet:

Öa GELGİT CİVARI VE PELAJİK İSTİFLERDE HİYERARŞİNİN BELİRLENMESİNDE SEDİMENTOLOJİ VE SEDİMENTER JEOKİMYASI (DURAYLI İZOTOPLAR) KULLANARAK DEVİRSEL STRATİGRAFİ VE SEKANS STRATİGRAFİSİ UYGULAMALARI (KB, GB VE BKB TÜRKİYE) YILMAZ, İsmail Ömer Doktora, Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Demir ALTINER Ocak 2002, 248 sayfa Bu çalışma Barremiyen - Apsiyen yaşlı platform içi (Zonguldak ve Seydişehir yöreleri) ve pelajik çökellerin (Mudurnu ve Nallıhan yöreleri) sekans stratigrafisini, devirsel stratigrafisini, kimyasal stratigrafisini ve sedimantoloj isini kapsamaktadır. Zonguldak ve Seydişehir yörelerinde, ölçülü stratigrafik kesitler tamamı ile yukarı doğru sığlaşan metre ölçeğindeki devirlerden oluşmaktadır ve istifleri oluşturan yapı taşlan olarak yorumlanmışlardır. Mudurnu ve Nallıhan yörelerindeki pelajik istiflerde kireçtaşı - marn/şeyi çiftleri baskındır. Devirsellikler litofasiyeslerin sedimantoloj ik ve petrografik (kırıntılı ve karbonat) verilerini ve fasiyeslerin kesit boyunca ve kesitler arasında yatay ve dikey ilişkilerini kullanarak kurulmuştur. Platform içi ve pelajik karbonatlarının parasekans ölçeğinde korelasyonu yapılmıştır. Yukarı doğru sığlaşan metre ölçeğindeki bu devirler 4. dereceden devirler olarak isimlendirilmiştir. Bu devirler Milankoviç devirleri (Dışmerkezlilik devirleri)olarak yorumlanmış ve sekans stratigrafisi açısından da parasekans olarak isimlendirilmiştir. 4. dereceden devirler kendi içlerinde daha ufak ölçekli devirleri (5. derece devirler) de içerdikleri tespit edilmiştir. Bir adet 4. derece devir yaklaşık olarak 2 ile 5 adet yukarı doğru sığlaşan özellikte daha ufak ölçekli devir içermektedir. Tabaka ölçeğinde yukarı doğru incelme yapısı gösteren çok daha küçük ölçekli devriler de 5. derece devirlerin içerlerinde tespit edilmiş, fakat daha düzensiz bir dağılım sundukları gözlenmiştir. Sekans sınırları Tip 1 ve Tip 2 olarak tespit edilmiş ve sekans paketlerini karakterize eden sistemleri ayırtlamada devirlerin tipleri ve kalınlık değişimleri kullanılmıştır. Pelajik istiflerde ise (Nallıhan ve Mudurnu kesitleri) devirsellik pelajik kireçtaşı ve marn/şeyl ardalanmalarından oluşmaktadır. Devir başına düşen zaman ve kalınlık bakımından incelendiğinde platform içi istiflerdeki 4. derece devirlerin içindeki 5.derece devirlere tekabül ettikleri tespit edilmiştir. Yani pelajik istiflerde iki devir platform içi istiflerde bir devire karşılık gelmektedir. Türkiye'de ilk defa olarak, devirsellik verilerini destekleyen ve pelajik ve platform içi karbonatlarda uygulanmış olan duraylı izotop analizleri sera etkisine sahip Kretase zamanında devirselliğin sebebinin buzul aktivasyonları ile ilgili olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Sedimentoloji, Sekans stratigrafisi, Devirsel stratigrafi, Duraylı izotoplar, Barremiyen, Apsiyen, Pelajik, Platform, Zonguldak, Seydişehir, Nallıhan, Mudurnu, Türkiye. vi i.e. ir OKSEaüöO&mMi muMM D@ldÎMAHTASY®K RUS