Islamic fundamentalism in the West Bank and Gaza: Hamas and its effects on the peace process


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1999

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÜMMÜHAN BARDAK

Danışman: İHSAN DURAN DAĞI

Özet:

öz BATI ŞERÎA VE GAZZE'DE ÎSLAMÎ KÖKTENDİNCÎLÎK: HAMAS VE BARIŞ SÜRECİNE ETKlLERÎ BARDAK, Ürnmühan Yüksek lisans, Uluslararası ilişkiler Bölümü Te2 Yöneticisi: Doç. Dr. İhsan D. DAĞI Mart 1999, 134 sayfa Bu çalışma Arab-İsrail sorununda siyasal İslamin rolünü Hamas örneğinde incelemeyi amaçlamaktadır. Filistin'deki İslami hareketlerin artmasının genel nedenlerinin araştırılmasıyla başlayan bu tez, Filistin siyasal İslam hareketinin doğusundaki çeşitli iç ve dış dmamikleri tarihi bir çerçeve içinde analiz etmektedir. İslami hareketlerin İsrail işgaline olan sözlü muhalefederine rağmen, intifada hareketine kadar bunların rolü, Filistin Kurtuluş Örgütü'ne (FKÖ) kıyasla oldukça sınırlı kalmıştır. Ancak intifada hareketi ile, İsrail'e karşı İslami direniş farklı bir boyut almaya başlamıştır. Bugün, Filistin probleminin tarihinde ilk kez, Filistin toplumunda başlıca iki eğilim ortaya çıkmıştır, birbirine ideolojik ve siyasi olarak zıt olan laik milliyetçi ve İslami eğilimler. Hamas günümüzde, FKO'ye ve 1991 'de Madrid Konferansı ile başlayan Arab-İsrail Barış Sürecine başlıca meydan okuyan güçtür. Bu çerçevede, İslami köktendincdlerin barış sürecine bir engel oluşturduğu fikri de çalışmamızda değerlendirilmiştir. İslami aşırılığın kısa dönemde barış sürecini olumsuz yönde etkilediği, çünkü devam eden terörist saldırılarla İsrail'in tutumunu serdeştirmesine yol açtığı, ancak uzun dönemde bu devam eden saldırıların İsrail kamuoyunu tam tersi bir yönde; işgal edilen topraklardan çekilmek için daha istekli olma yönünde etkileyebileceği sonucuna varılmaktadır. Filistin'deki İslami harekeüerin diğer bir etkisi de; büyüyen İslami etkiyle milliyetçi söylemin dilini ve davranışlarını da değiştiren artan muhafazakarlık eğilimidir. Bu çalışmada Filistinli İslamcıların, FKÖ'nün devrimci sloganları bırakıp siyasi pragmatizme yöneldiği, ve barış sürecinde İsrail'in işgal ettiği topraklardan çekilme konusundaki isteksizliği ile artan hayal kırıklığının yaşandığı bir zamanda muhalefet yapmaktan büyük yararlar sağladıkları sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hamas, Siyasal İslam, Filistin Sorunu, Filistinli Müslüman Kardeşler, İntifada, Barış Süreci, Dini (İslami) Milliyetçilik..iv-