Paleoclimate Reconstruction from Varved Sediments in Köyceğiz Lake, Southwest Anatolia
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ÖZLEM KARADAŞ
Danışman: Ulaş Avşar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyanın ikliminin geçmişte nasıl değiştiğini anlamak, mevcut iklim değişikliğini anlamak ve gelecekteki iklimi tahmin etmek için hayati önem taşımaktadır. Bu nedenle, yüksek çözünürlüklü paleoiklim arşivleri iklimin zaman içinde nasıl değiştiğini araçsal kayıtların çok ötesinde anlamaya olanak verir. Pek çok paleoiklim arşivi arasında, yıllık olarak lamine edilmiş gölsel çökeltiler "varv", mükemmel kronolojik zaman kontrolünün yanı sıra, yüksek çözünürlüklü iklim vekilleri elde etme imkânı sağlar. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin güneybatısındaki Köyceğiz Gölü'nün çökellerinden yüksek çözünürlüklü paleosıcaklık kayıtları elde etmektir. 124.95 cm uzunluğundaki gravite karotu boyunca, 0.2 mm çözünürlükte ITRAX mikro-XRF taraması yapıldı. Ca/Ti oranı profili boyunca ve görsel incelemeler ışığında varv sayımı, toplam 609 yıllık tortul kayıtla sonuçlanır. Yaz mevsiminde biriken sarımsı karbonatlı laminaların sadece ITRAX verileri kullanılarak Br, Cl ve Zr elementlerinin klastik elementlere (CA; Si, S, K, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Ni ve Rb) oranının Muğla, Köyceğiz ve Dalaman meteoroloji istasyonlarında ölçülen yaz (JJAS) sıcaklıkları ile yüksek korelasyona sahip olduğunu gösterdi. Buna göre Köyceğiz çökellerinden elde edilen AVE[Br-Cl-Zr] / CA profili, Küresel Ortalama Sıcaklık Değişimi (GATC) yeniden yapılandırma eğrisi (R2 = 0.67) ile önemli bir korelasyona sahiptir. Nicel bir paleosıcaklık rekonstrüksiyonu elde etmek için, ITRAX mikro-XRF ve meteorolojik veriler arasındaki regresyon denklemini tahmin etmek için çoklu doğrusal regresyon uygulandı. Son Küresel Isınmayı başarılı bir şekilde gösteren elde edilen paleosıcaklık rekonstrüksiyonu (REC), aynı zamanda GATC ile önemli bir korelasyon gösterir (R2 = 0.63). GATC' ye kıyasla hem AVE[Br-Cl-Zr] / CA hem de REC kullanılarak, iki nispeten daha sıcak (yaklaşık 1890-1860 CE ve 1630-1600 CE) ve bir nispeten daha soğuk (yaklaşık 1770-1800 CE) dönem Köyceğiz varv çökellerine dayalı paleosıcaklık kayıtlarında tespit edilmiştir.