ESSAYS ON INFLATION DYNAMICS


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TURAL YUSİFZADA

Danışman: Dilem Yıldırım Kasap

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, özellikle gelişmekte olan ekonomilere vurgu yaparak enflasyon dinamiklerini inceleyen üç ayrı makaleden oluşmaktadır. İlk makalenin ana odağı, gelişmiş ekonomilere kıyasla gelişmekte olan ekonomilerde yüksek ve oynak enflasyona katkıda bulunan faktörleri araştırmaktır. Yapısal, kurumsal ve tarihsel bir perspektif benimseyen bu makale, dünya sistemindeki küresel dengesizliklerin gelişmekte olan ve gelişmiş ekonomilerde nasıl farklı enflasyon dinamiklerine yol açtığını incelemektedir. Makale, ödemeler dengesindeki dengesizliklerden kaynaklanan döviz kuru dinamiklerinin, yetersiz tedarik zinciri sistemlerinin, firmaların kurumsal gücünün, asimetrik fiyat belirlemenin ve çıpalanmamış enflasyon beklentilerinin, gelişmiş ekonomilere kıyasla gelişmekte olan ekonomilerdeki yüksek ve değişken enflasyonun başlıca nedenleri olduğunu öne sürmektedir. İkinci makale, yapısal ve kurumsal enflasyon dinamiklerinden yola çıkarak "yüksek enflasyonun" belirleyicilerini incelemektedir. "Yüksek enflasyonun" ortaya çıkma olasılığını değerlendirmek için bir panel probit modeli kullanan makale, "yüksek enflasyon" için yeni bir erken uyarı modeli geliştirmektedir. Bu model, döviz kurlarının "yüksek enflasyonun" başlıca itici gücü olduğunu ve yaklaşık %25'lik değer kaybının orta gelirli ülkelerde %80'i, yüksek gelirli ülkelerde ise %70'i aşan bir "yüksek enflasyon" olasılığına işaret ettiğini vurgulamaktadır. Üçüncü makale, iklim değişikliğini enflasyonun daha önce keşfedilmemiş bir belirleyicisi olarak araştırarak yeni bir yaklaşım benimsemektedir. İlk olarak, kısa ve uzun vadeli iklim değişikliğini değerlendirmek için beş kritik iklim değişkenini ayrı bir iklim endeksinde birleştirmektedir. Bu yenilikçi endeksi kullanarak, makale incelenen ülkelerin %77'sinin iklim değişikliğinden önemli ölçüde etkilendiğini buluyor.