Institutional disruption in the fashion industry: eliminating the usage of hazardous chemicals

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yer Sistem Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SİNEM AKKOCAOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Özlem Özdemir Yıldırım

Eş Danışman: Fatma Umut Beşpınar Akgüner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tekstil endüstrisi en kirletici endüstrilerden biridir ve kullanılan tehlikeli kimyasallar nedeniyle insanlar ve gezegen üzerinde önemli olumsuz etkileri vardır. Bu araştırma, Türkiye'deki tekstil üretim süreçlerinde kullanılan zararlı kimyasalların ortadan kaldırılmasına yönelik aktörleri ve kurumsal geriletme kapsamındaki işleri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Nitel bir araştırma tasarımı benimsenmiş ve alandaki kilit aktörlerle 24 görüşme yapılmıştır. Bu çalışmada, markaların ana aktörler olduğu ve değer zinciri ortaklarından taleplerinin, özellikle denetimlerin ve eğitimlerin, tekstil üretiminde zararlı kimyasalların kullanımına ilişkin yerleşik uygulamanın ortadan kaldırılmasında önemli bir rol oynadığı analiz edilmiştir. Markaların stratejileri ve hedefleri; yasalar ve yönetmelikler, STK etkinlikleri ve açıklamaları ve son kullanıcıların talepleri ile desteklenmektedir. Üreticiler, kimyasal üreticiler, standart belirleyici kuruluşlar, aracı satın alma kuruluşları, hizmet sağlayıcılar ve teknoloji geliştiriciler diğer kilit aktörler olarak belirlenmiş ve onların kurumsal geriletme kapsamındaki çabaları da belirtilmiştir. Cinsiyetle ilgili konular da bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Bu araştırma, sürdürülebilirliğin önemli bir unsur olduğu durumlarda kurumsal geriletme literatürüne katkıda bulunmakta ve tehlikeli kimyasalların kullanımına ilişkin kurumsal pratikleri oluşturma çalışmalarına yönelik gelecekteki araştırmaların önünü açmaktadır.