The interplay between teacher knowledge and creativity: Insights from the extended reality assisted learning design process of pre-service science teachers
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ALPER DURUKAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Jale Çakıroğlu
Eş Danışman: Sevgi Aydın Günbatar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Genişletilmiş gerçeklik (GG) gibi yenilikçi teknolojiler, fen öğrenimi deneyimlerini dönüştürecek potansiyel vadetmektedir. Ancak, fen bilimleri öğretmenlerinin yetkinlikleri ve yaratıcılıkları, öğretimde teknoloji entegrasyonunun işlerliğini belirlemektedir. Bu çalışma, fen bilimleri öğretmen adaylarının (FBÖA) Teknolojik-Pedagojik-Alan Bilgisi (TPAB) ve yaratıcılıklarının etkileşimini irdeleyerek geliştirmek adına tasarım-tabanlı bir müdahale önermektedir. Eğitsel tasarım-tabanlı bu deneysel/girişimsel karma yöntem araştırmasının ana uygulaması, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki bir devlet üniversitesinde "Fen Öğretiminde Materyal Tasarımı" dersini alan 14 3. sınıf FBÖA ile 2022-2023 Güz yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler, katılımcıların TPAB, yaratıcılık ve ıraksak düşünme/ilişkilendirme becerilerini belirlemek için uygulamadan önce-sonra toplanmıştır. Nitel veriler ise yarı-yapılandırılmış odak grup görüşmeleri, gözlemler, etkileşimli-yansıtıcı günlükler, araştırmacının saha notları ve videografi ile toplanarak refleksif tematik ve betimsel analizlere tabi tutulmuştur. Uygulamada öğretim programına özgü yenilikçi öğretim teknolojileri tanıtılmıştır. Sonrasında, katılımcılar 5-6-7-8. sınıf kazanımları için yaratıcılık açısından değerlendirilen dijital öğretim materyalleri tasarlamakla görevlendirilmiş, değerlendirilmiş, ve etkileşimli eğitsel GG-destekli öğrenme deneyimleri tasarlamıştır. Katılımcıların ekip brifingleri yoluyla uyguladıkları öğrenme deneyimi tasarımları TPAB bağlamında teknoloji entegrasyon kalitesi açısından değerlendirilmiştir. Bulgularca, öz-değerlendirilen/eylemsel TPAB, ölçülen/öz-değerlendirilen yaratıcılıkla bağlantı kurarak küme oluşturmuştur. Ayrıca, teknoloji entegrasyon kalitesi, tasarlanan materyallerin yaratıcılığı ve öz-değerlendirilen TPAB arasında pozitif ilişkilerle birlikte TPAB ve ölçülen/öz-değerlendirilen yaratıcılığın kayda değer bir gelişimi kaydedilmiştir. Çıkarımlar, tasarım faaliyetlerinin uygulamanın hayati bir bileşeni olup FBÖA' rının TPAB ve yaratıcılık noktalarında yetkinlik gelişiminden sorumlu olduğunu ima etmektedir. TPAB ve yaratıcılığın azami gelişimi için tasarım ilkeleri: öğrenen-merkezli tasarım faaliyetlerini çeşitli teknolojilere maruziyet, etik farkındalığı, otantik uygulamalar, yansıtıcı öğrenme, oyunlaştırma, kapsayıcı erişilebilirlik, daimî gelişim ve kültürel duyarlılık ile harmanlayan bir yaklaşımı önermektedir. Nihayetinde, yaratıcılığı kucaklayan ve geleneksel perspektiflerin sınırlılıklarını hafifletmeyi amaçlayan yeni bir fen bilimleri öğretmeni yeterliğinin kuramsal çerçevesinin yapılandırılması ihtiyacı tartışılmış, hizmet-öncesi/içi öğretmen yetiştirmede gelecek araştırma ve uygulamalar için özlü çıkarımlar ve öneriler sunulmuştur.