Breeding marine birds in the Southeast Mediterranean coasts of anatolia: Habitat population size relationship, and genetic structure of threatened audouin's gull population
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri Enstitüsü, Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BATUHAN ÇAĞRI YAPAN
Danışman: KORHAN ÖZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deniz kuşu popülasyonlarının varlığı ve dağılımı, ekosistem sağlığı ve deniz ekosistemi üzerindeki insan baskısının önemli göstergeleridir. Son yüzyıl içerisinde deniz kuşu popülasyonlarının çoğu iklim değişikliği, doğal kaynakların aşırı kullanılması, kirlilik, istilacı türlerin varlığı ve habitat tahribatı gibi sebeplere bağlı olarak yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Kuzeydoğu Akdeniz, aşırı derecede oligotrfik bir havza olarak değerlendirilmesine rağmen Anadolu'nun güneydoğu kıyıları, besin kaynaklarına yakın ve avcı hayvanlara uzak olan elverişli üreme habitatlarına sahiptir. Bölgede beş deniz kuşu türünün ürediği belirlenmiştir. Ancak, bu güne kadar bu türlerin üreme popülasyonları üzerinde kapsamlı ve standardize edilmiş yöntemlerin uygulandığı herhangi bir izleme çalışması yürütülmemiştir. Deniz kuşlarının korunması ve ekosistem üzerindeki insan baskısı ve ekosistem sağlığı için belirteç türler olarak kullanılması için bu tarz çalışmalar büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Göksu Deltası ile Gazipaşa arasını kapsayan kıyı şeridinde üreyen deniz kuşu popülasyonlarının durumunu ve bu popülasyonların habitat özellikleriyle ilişkilerini değerlendirmek için koloni büyüklüğü, habitat türleri, bölgedeki üreme alanlarında memelilerin varlığı ile ilgili arazi çalışmaları yapılmıştır. Bu arazi çalışmalarına ek olarak, nesli tehlike altındaki Ada martısının popülasyon yapısı, geçmişi ve diğer popülasyonlarla gen alışverişi durumunun anlaşılması için mitokondriyal DNA D-Loop bölgesi genetik belirteç olarak kullanılmıştır. Yapılan çalışmalarda sekiz Gümüş martı, bir Ada Martısı ve üç Tepeli karabatak üreme kolonisi kaydedilmiştir. Habitat-deniz kuşu popülasyonu etkileşimi analizlerinin sonuçları, bitki örtüsü tipinin yuva dağılımı üzerinde önemli bir etkisi olduğunu ve istilacı memelilerin varlığının dikkate değer olumsuz etkilerini ortaya koymuştur. Aynı zamanda, habitat üzerinde insan baskısının yüksek olduğu görülmüştür. Ada martısı üzerinde yapılan genetik çalışmada, seçilen belirteçteki polimorfizmin beklenenin çok altında olduğu görülmüştür. Bölgedeki popülasyonların küçüklüğünden dolayı örnek sayısının düşük olmasına rağmen bu çalışma Kuzeydoğu Akdeniz'deki deniz kuşları ile ilgili bilgi eksikliklerini dolduracaktır. Ayrıca, bu çalışmanın bölgede yapılacak olan izleme ve koruma faaliyetlerine temel teşkil etmesi umut edilmektedir