Paralimpik sporcularının sporda çift kariyer yolları: Bir temellendirilmiş kuram çalışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GİZEM GİRİŞMEN
Danışman: MUSTAFA LEVENT İNCE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Paralimpik sporcuların çift kariyer (ÇK) süreçlerini ve deneyimlerini yapılandırmacı temellendirilmiş kuram aracılığıyla incelemektedir. Bu amaçla, sportif kariyerlerinin yanı sıra üniversitede okuyan ya da tam zamanlı çalışan veya hem akademik hem de iş yaşamlarını bir arada yürüten on aktif Paralimpik sporcuyla derinlemesine yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, paralimpik sporcuların kariyer gelişim deneyimlerinin, erken ve geç kariyer inşa etme stillerini içeren hem doğrusal hem de kesintili ve doğrusal olmayan özelliklere sahip bireysel yollar içerdiğini ortaya koymaktadır. ÇK süreçlerinin farklı aşamalarını ortaya koyan, evre odaklı bir model, mevcut kariyerlerine zaman zaman üçüncü bir kariyeri daha ekleyen Paralimpik sporcuların çeşitliliğini daha iyi yansıtmıştır. Kariyer örüntülerine ve kariyer sayısına göre dört farklı kariyer gelişim yolu belirlenmiştir: Tipik ve Atipik - Çift ve Çoklu Kariyer Yolları. Paralimpik sporcuların sporda ÇK deneyimlerini farklılaştıran en önemli etmenler; para spordaki gelişim yollarındaki süreçler, sporcuların engelliliğin yanı sıra para sporları nasıl deneyimledikleri ve bu deneyimlerle ilişkili stres yaratan ve kolaylaştırıcı etkide bulunan unsurlardır. Destek ağına bağımlılık, ağır engelli sporcular için ÇK süreçlerini daha karmaşık hale getirmiş ve destek sağlayıcılarını ÇK deneyiminin ayrılmaz bir parçasına dönüştürmüştür. Paralimpik sporcular çift veya çoklu kariyerlerini yönetmek için, dönem ve kariyer odaklı stratejik planlama pratiklerini benimsemişlerdir. Bu çalışma, paralimpik sporcuların çift ve çoklu kariyer yolları boyunca, özellikle bireysel ihtiyaçlarını dikkate alarak bütüncül olarak desteklenmesinin önemini vurgulamaktadır.