Investigation of effects of hyperlipidemia on IRE1a and insulin signaling pathway in the cerebral cortex of APOE-/- mice
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: DENİZ AK
Danışman: TÜLİN YANIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Obezite prevalansı dünya çapında artmaktadır. Yüksek yağlı diyet (YYD) obezite oluşumunda en önemli nedendir. YYD ile serum yağ asidi seviyeleri yükseldiğinde inflamasyonun indüklenmesi ve glikoz dengesinin bozulması, insülin yolaklarının bozukluğuna neden olur. İnsülin sinyal yolaklarının bozulması, beyinde metabolik ve nörodejeneratif hastalıklarla ilişkilidir. Hücrelere glikoz alımı, insülin tarafından insülin reseptör substrat (IRS) proteinleri aracılığıyla düzenlenir. Bu yolağın bozulması insülin direnci ile sonuçlanır. Obeziteyle ilişkili bir lipit metabolizması bozukluğu olan hiperlipidemi, nörodejeneratif bozukluklar için risk faktörüdür. Bu nedenle, hiperlipideminin altında yatan mekanizmaların aydınlatılması önemlidir. Hücresel stres ve inflamatuar yanıta obezite eşlik eder. Stresin kaynağı henüz ortaya çıkarılmamış olsa da endoplazmik retikulum (ER) stres yanıtıyla bağlantılıdır. Kemirgenlerde, YYD ve ER stres aktivasyonu arasındaki ilişki iyi çalışılmıştır; ayrıca, obez sıçanların hipokampüs ve kortekslerinde ER stres ve insülin yolağı bozukluğu önemli ölçüde gösterilmiştir. Bu çalışmamızda, yüksek yağ/yüksek kolesterol (YY/YK) diyetin C57BL/6 ve ApoE-/- farelerin korteksinde IRE1α aktivasyonuna ve JNK/IRS/Akt sinyali üzerinden insülin yolağına etkisi gösterilmiştir. Sonuçlarımıza göre kortekste insülin reseptör β (IR-β) ifadesinde istatistiksel bir değişiklik gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, ApoE-/- farelerinde standart diyet ile IRE1α/JNK/IRS-1/Akt aktivasyonunun arttığı gösterilmiştir. ApoE-/- farelerinde IRE1α aktivasyonu ve hücrelerde stres statüsü ile bozulmuş IRS-1 aktivasyonu artmış olmasına rağmen, insülin sinyal bozukluğu için doğrudan bir sonuç yoktur.