Who interacts with whom? Individual and organizational aspects of university-industry relations in nanotechnology: The Turkish case
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BERNA BEYHAN BOZKIRLIOĞLU
Danışman: Mehmet Teoman Pamukcu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı, üniversiteler ve firmalar arasında bilgi ve teknoloji transferi ilişkilerinin kurulmasını etkileyen bireysel ve örgütsel düzeydeki faktörlerin araştırılmasıdır. Bu amaçla, üç farklı veri seti oluşturulmuştur. Bunlardan ilki Türkiye'deki bilim insanları tarafından yazılan nanoteknoloji makalelerine ilişkin bibliometrik veriyi içermektedir. İkinci veri seti ise Türkiye'deki üniversitelerde görevli olan ve nanoteknoloji alanında araştırma yapan akademisyenlerden anket yoluyla toplanmıştır. Üçüncüsü ise nanoteknoloji alanında araştırma-geliştirme yapan firmaların üst düzey yöneticileri ile yapılan derinlemesine mülakatlar yoluyla oluşturulmuştur.Makalelere ilişkin verilerin analizi Türkiye'de yapılan nanobilim ve nanoteknoloji araştırmalarının ana aktörleri ve temel karakteristikleri üzerine derinlemesine bir bakış sağlamaktadır. Veriler Türkiye'deki üniversitelerde görevli olan ve nanoteknoloji alanında araştırma yapan bilim insanlarının belirlenmesinde de kullanılmıştır. Mayıs 2010'dan Mayıs 2011'e kadar geçen dönemde Türkiye'deki üniversitelerde nanoteknoloji alanında çalışan 181 akademisyenle anket yapılmış ve nanoteknoloji alanında AR-GE yapan 21 firmanın üst düzey yöneticileri ile derinlemesine mülakatlar yapılmıştır.Anket yoluyla toplanan veriler nanobilim ve nanoteknoloji alanında çalışan akademisyenlerin firmalar ile ilişki kurma eğilimlerini etkileyen kişisel ve örgütsel düzeydeki faktörlerin araştırılmasında kullanılmıştır; verilerin analizinde ikili probit analizi kullanılmıştır. Sonuçlar, (i) patent / patent başvurusu sayısı yüksek olan, (ii) sanayinin ihtiyaçlarına daha uygun araştırmalar yapan, (iii) kamu fonlarına erişimi olan, (iv) Türkiye'de nanobilim ve nanoteknoloji alanında araştırma yapan diğer akademisyenlerle iyi ilişkileri olan, (v) nanobilim ve nanoteknoloji araştırmaları konusunda çok aktif olmayan ama nanoteknoloji laboratuvar ve donanımlarının mevcut olduğu üniversitelerde görev yapan ve son olarak (vi) üniversitelerde yaptıkları araştırmaların ticarileştirilmesinin kendileri için önemli bir motivasyon olduğunu düşünen akademisyenlerin sanayi ile ilişki kurma eğiliminin daha yüksek olduğunu göstermektedir.Diğer yandan, derinlemesine mülakatlar yoluyla toplanan veriler firmalarda çalışan nanobilim ve nanoteknoloji çalışanlarınlarının beşeri ve sosyal sermayelerinin üniversitelerden firmalara bilgi ve teknoloji transferinde anahtar rol oynadığını göstermektedir. Fakat, iş yapma kültürü ve firmaların özümseme kapasitesi de, firma düzeyinde, üniversite-sanayi ilişkilerini etkileyen en önemli faktörlerdir. Bu tezin en son bölümünde ise, yapılan araştırmanın bilim, teknoloji ve inovasyon politikasına ilişkin yansımalarını tartışacağız.