Groundwater management policy development for the Küçük Menderes river basin
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: JALE ŞAKIYAN
Danışman: HASAN YAZICIGİL
Özet:ABSTRACT KÜÇÜK MENDERES NEHRİ AKIFER SİSTEMİ İÇİN YERALISUYÜ YÖNETİM PLANININ GELİŞTİRİLMESİ ŞAKIYAN, Jale M.S., Department of Geological Engineering Supervisor: Prof. Dr. Hasan YAZICIGİL Ağustos 2001, 164 sayfa Küçük Menderes havzası Ege Denizi'ne doğru doğu-bab uzanımlı Türkiye'nin en verimli tarım alanlarından biridir. Alan 1980'li yıllardan beri devam eden uzun kuraklık dönemi geçirmektedir. Havzada su ihtiyacım karşılayacak yüzeysuyu rezervleri olmadığından, yeraltısuyu taran, endüstri ve içme-kullanmada ana su kaynağıdır. Tarımsal amaçlı su kullanımındaki büyük artış ve azalan beslenim sonucunda akifer sisteminde yeraltısuyu seviyeleri hızla düşmüştür. Bu çalışma Küçük Menderes havzası akiferinin yeraltısuyu potansiyelini belirleme ve yeraltısuyu yönetim planı geliştirmeye yönelik tüm çalışmaları sunmaktadır. Bu konuya yönelik olarak detaylı bir akifer karekterizasyonu çalışmalarından sonra bir modüler 3-Boyutlu Sonlu Farklar Akım Modeli geliştirilmiştir. Yaklaşık 4000 hücreden oluşan sonlu farklar akım modeli havzadaki kararlı ve kararsız akımın simulasyonu için kullanılmıştır. Akifersistemi için geliştirilen yeraltısuyu modelinin saha koşullarında gözlenen su seviyeleri ile kalibrasyonu birbirini izleyen iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Ekim 1967- Ekim 1999 dönemi gözlenen su seviyeleri ile yapılan kararlı akım koşullarında kalibrasyon ve bunu izleyen kararsız akım koşullarında kalibrasyon. Kararlı ve kararsız akım koşullarında yapılan kalibrasyon çalışmalarının sonuçlan modelin arazi koşullarını iyi bir şekilde temsil ettiğini ve havza için olası alternatif yönetim planlarının sonuçlarını tahmin edebilmedeki doğruluğunu göstermiştir. Küçük Menderes akifer sisteminin emniyetli verim ve optimum işletim limitlerini ortaya koymak üzere alternatif yeraltısuyu yönetim senaryoları kurulmuştur. Havza için geliştirilen yeraltısuyu akım modeli akifer sisteminin çeşitli pompaj koşullan altındaki durumunu belirlemede kullanılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Aynca, havzada yapımı planlanan Beydağ, Aktaş, Ergenli ve Burgaz barajlarının yeraltısuyu seviyelerine olası etkileri ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışmalar sırasında Ekim 1999 ve Ekim 2020 yıllan arasım kapsayacak şekilde 21 yıllık bir planlama periyodu gözönüne alınmıştır. Bu planlama periyodu için kararsız akım koşullan altında toplam yedi senaryo kurulmuştur. Bu senaryolardan beşi (A-E) akiferin emniyetli verim ve sürdürülebilir verimlerini belirlemek amacıyla kurulmuştur. Senaryoların sonuçlan değiş-tokuş eğrisi şeklinde sunulmuştur. Diğer iki senaryo ise (Senaryo F ve G) havzada yapımı planlanan barajların yeraltısuyu potansiyeline olası etkilerini araştırmak amacıyla kurulmuştur. Anahtar kelimeler : Küçük Menderes Havzası, kalibrasyon, simulasyon, yeraltısuyu yönetimi, emniyetli verim, sürdürülebilir verim vı