AN INQUIRY INTO THE ACCESSIBILITY OF ARCHAEOLOGICAL SITES FOR PEOPLE WITH PHYSICAL DISABILITIES
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MELTEM ÇETİNER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşe Güliz Bilgin Altınöz
Eş Danışman: Mualla Erkılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültürel mirasın korunması dünya çapında bir gereklilik olarak görülmekte ve uluslararası ve ulusal belgelerle doğrudan doğruya vurgulanmaktadır, ancak gündemin önemli sorunlarından biri olarak engelli insanların miras alanlarına erişilebilirliği, zorunlu standartlar ve yeni teknolojilerle desteklenmesi gereken hassas bir konudur. İstatistiksel verilere göre, ülkemizde nüfusun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturan 8,5 milyon engelli insan vardır ve kesin bir rakam söylemek imkânsız olsa da, şu anda bu sayının dünya çapında bir milyara ulaştığı tahmin edilmektedir. Bu bağlamda tez, geçmişimizin sosyal, kültürel ve tarihi değerlerine tanıklık etmek ve bilgi edinmek için bizi ortak bir kimlik altında toplayan en önemli miras alanlarımızdan olan arkeolojik alanlarin ruhunu korurken fiziksel engelli insanlar tarafından erişilebilirliğini sağlamak için bilinç ve bilginin arttırılması amacıyla hazırlanmıştır. "Erişilebilirliğin", hem bir araç hem de ayrılmaz bir parça olarak yerin değeri ile yakından ilişkili bir kavram olduğunu ve bu nedenle kültürel mirasın korunması süreçlerinde temel bir eleman olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, bu araştırma, engelli insanların arkeolojik alanlara katılımını sınırlandıran engelleri tanımlamayı, toplumun bu önemli kesiminin ihtiyaçlarını dikkate alarak sorumlu kuruluşların ve kural koyucuların dikkatine sunacak rehber ilkeler yaratmayı amaçlamaktadır. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır; ilk kısımda, uluslararası literatürde koruma ve sakatlık ile ilgili ilkeleri ve yaklaşımları bir araya getirilmekte ve seçilen örnek çalışmalar değerlendirilmekte, ikinci kısımda ise bir arkeolojik alanın yönetimsel açıdan koruma bağlamında erişilebilirliğın sağlanması için izlenecek yol ve stratejiler belirlenmektedir. Doğal ve kültürel değerleri içinde barındıran, ancak Anadolu'daki erişilebilirlik açısından en sorunlu yerlerden biri olan çok iyi korunmuş ve kıymetli bir alan olan Labraunda Antik Kenti, belirlenen kriterleri somutlaştırarak diğer alanlar için örnek olması için çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu araştırma, arkeolojik alanların fiziksel ve ruhani değerlerini korurken fiziksel engelli kişiler tarafından erişilebilirliğini sağlamak için ilke, strateji ve eylemlerle sonuçlandırılmıştır.