Genetic manipulation of tobacco against osmotic stress via proline overproduction
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FÜSUN EYİDOĞAN (İNCİ)
Danışman: HÜSEYİN AVNİ ÖKTEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:öz TÜTÜNÜN PROLİN MİKTARININ ARTTIRILMASI YÖNTEMİYLE OZMOTİK STRESE KARŞI GENETİK MANİPULASYONU Eyidoğan (İnci), Füsun Doktora, Biyoteknoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Hüseyin Avni Öktem Ortak Tez Yöneticisi: Dr. Laszlo Szabados Haziran 2001, 184 sayfa Bir çok bitki gelişmeleri için uygun olmayan koşullar altında büyür. Su yetersizliği altında bütün organizmalarda ortak olan cevaplardan biri osmolitlerin üretimi ve/veya akümülasyonudur. Bitkilerin tuzlanma ve kuraklığa toleransı ile prolin akümülasyonu arasında bağlantı olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle, bitkilerin tuzlanma ve kuraklığa dirençli hale getirilmeleri prolinin fazla üretimini olası kılan genetik modifikasyonlar ile sağlanabilmektedir Bu çalışmanın amacı metabolizma mühendisliği yöntemi ile prolini daha fazla üretebilen ve ozmotik strese dirençli transgenik bitkilerin geliştirilmesidir. Bu amaçla, bitkilerde prolin biyosentezinde anahtar enzim olan A^Pyrollin-S Karboksilat Sentetaz (P5CS)'ın sentezinden sorumlu A. thaliana geni ve aynı genin rastgele mutagenez yolu ile elde edilen prolin geri dönüşüm inhibisyonuna dirençli mutant formu, Agrobacterium yöntemi ile tütün bitkilerine transfer edilmiştir.AtP5CS genini taşıyan To, Ti ve T2 transgenik bitkiler tuz ve kuraklık stresi altında hem fide seviyesinde hem de sera koşullarında, aktarılan genlerin bitki genomuna integrasyonu, açılımları ve bitkilerin osmotoleranslan açısından analiz edilmişlerdir. Tuz ve kuraklık stresi altında kontrol bitkileri ile karşılaştırıldığında transgenik bitkilerin çoğunun daha fazla prolin akümülasyonu, çimlenme oranı, düşük MDA derişimi, daha iyi kök gelişimi ve kapsül oluşumu gösterdiği saptanmıştır. Buna ek olarak mutant AtP5CS geni ile transfer edilen bitkiler normal büyüme koşullarında kontrole göre 8 kata kadar daha yüksek prolin akümülasyonu göstermektedirler. Elde edilen bulgular bir bütün olarak ele alındığında transgenik bitkilerde prolinin fazla üretilmesinin osmotoleransı arttırdığı gözlenmektedir. Anahtar Kelimeler: Prolin, A'-Pyrollin-S-Karboksilat Sentetaz, P5CS, Ozmotik Stres, Ozmotolerans, Ozmoprotektan, vı