Understanding the role of friendship relations in motivation and decision-making processes in educational administration
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ZEHRA GÖZDE KULA
Danışman: DUYGUN GÖKTÜRK AĞIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak Ankara'da faaliyet gösteren bir özel eğitim kurumunda çalışan öğretmen ve yöneticilerle görüşmeler yapılarak okul ortamında kurulan arkadaşlık ilişkilerinin motivasyon ve karar alma süreçlerindeki rolünü anlamak amaçlanmıştır. Motivasyon hem kurum hem de çalışanlar için göz önünde bulundurulması gereken önemli bir unsurdur çünkü çalışanların iş tatmini ve üretkenlikleri sahip oldukları motivasyon ile ilişkilidir. Karar alma süreçleri de bir kurumda hem anlık olarak hem de uzun vadede işleyen bir mekanizmadır. Bunların yanı sıra, öğretmenler ve yöneticilerin okulda geçirdikleri zamanlar ve sahip oldukları ortak amaçlar neticesinde arkadaşlık ilişkileri gelişir ve bu ilişkiler motivasyon ve karar alma süreçlerinde rol üstlenirler. Nitel araştırma yöntemlerinden tekli vaka çalışması olarak tasarlanan bu araştırmada çalışma grubunu Ankara ilinde özel bir okulda ilk ve ortaöğretim seviyelerinde görev yapan farklı branşlardan 7 öğretmen ve farklı kademelerden sorumlu olan 3 müdür yardımcısı oluşturmaktadır. Veri toplama için yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Çalışmada yaklaşım olarak tümdengelim ve tümevarım kodlaması uygulanmış, temalar araştırma soruları olarak belirlenmiş, kategoriler ise araştırma soruları ile eşleşen görüşme sorularına katılımcıların vermiş olduğu yanıtlar üzerinden kodlanarak ortaya çıkarılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre, öğretmenlerin büyük çoğunluğu için okul içinde motivasyonlarını olumlu olarak etkileyen temel etken öğrencilerdir. Ayrıca, öğretmenlerin meslektaşları ve yöneticiler ile kurdukları arkadaşlık ilişkileri ve yöneticilerin birbirleri ile kurdukları arkadaşlık ilişkileri motivasyonlarını olumlu yönde etkilemektedir. Karar alma süreçlerinde ise öğretmenlerin genel olarak sürece dahil edildiklerini fakat genel çerçevede yöneticilerin son kararı verdikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Alınan kararların anlık olması ve karar alma sürecinde veli beklentisinin ön planda tutulması öğretmenler tarafından olumsuz durumlar olarak belirtilmiştir. Ayrıca arkadaşlık ilişkilerinin karar almada devre dışı bırakıldığı ve sürece dahil edilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, öğretmenler ve yöneticilerin bakış açıları arkadaşlık ilişkisinin motivasyona olumlu yönde etkisi olduğu fakat karar alma süreçlerinde bu ilişkilerin dahil edilmediğini göstermiştir.