Coding the governance: Different models of blockchain-based governance systems


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SAFİR ÇUBUKÇUOĞLU

Danışman: FAHRİYE ÖZÇOBAN ÜSTÜNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dağınık Defter Teknolojisi olarak da bilinen Blokzinciri teknolojisi, kapsamı ve çeşitliliği giderek artan yönetişim amaçları için gittikçe daha çok kullanılmaktadır. Blokzinciri uygulamalarının ampirik örnekleri, yalnızca farklı sektörlerdeki operasyonların kapsamı açısından değil, aynı zamanda ortaya çıkardıkları farklı yönetişim modelleri açısından da büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Bu açıdan, kullanımda olan sistem mimarilerinin tasarım özellikleri incelendiğinde, 'siyasi' kavramının çok farklı ve çoğu zaman çelişkili bir halde yüksek güvenlikli ve geri döndürülemez dijital defter tutma sistemlerine kodlandığı görülmektedir. Buna rağmen, blokzinciri tabanlı yönetişim modellerinin yaygınlaşmasına, ve genel anlamda blokzinciri teknolojisine, sosyal ve siyaset bilimi araştırmalarından oldukça az ilgi gösterilmektedir. Bu nedenle bu çalışma, bir yandan giderek artan sayıda ulusal ve uluslararası enstitü ve küresel yönetişim kuruluşları, diğer yandan da çok kültürlü ve merkezsiz internet toplulukları ve organizasyonları tarafından benimsenen blokzinciri tabanlı yönetişim sistemlerinin tasarım ve kullanımları üzerine teorik analizler sunar. Bu doğrultuda normatif bir analiz için kavramsal bir çerçeve geliştirmek amacıyla 'demokrasi' ve 'siyasi' kavramlarına ilişkin modern ve çağdaş siyaset teorisi perspektiflerini seçici bir şekilde okumaktadır. Bu seçim, Yeni Materyalizm tarafından önerilen ve herhangi bir araştırmanın kendi nesnesi üzerindeki yapıcı etkisini kabul eden olumlu ve kırılmalı okuma ilkelerini takip etmektedir. Bu ilkeler doğrultusundaki ilerleyen çalışma, 'siyasi', 'demokrasi' ve 'adalet' üzerine farklı bakış açılarını birbirleri üzerinden okuyarak, araştırmanın nesnesi olan blokzincirini gözlemlemek için yeni bir araştırma düzeneğini seçici bir şekilde inşa etmeyi amaçlar ve blokzinciri ağları için demokratik ve adil yönetişim sistemleri oluşturmakta siyaset teorisinden ve sosyal bilim akademisyenlerinin katılımından yararlanabileceğini öne sürer.