Investigation of streets as 'learning landscapes' for children: The cases of Ankara


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DUYGU KALKANLI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yücel Can Severcan

Eş Danışman: Mehmet Adnan Barlas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocukların fiziksel ve sosyal gelişiminde çevrenin etkisi azımsanamayacak ölçüde büyüktür. Aynı zamanda, çocuklar kentte yaşayan nüfus içerisinde kalabalık bir grubu temsil etmektedir. Buna karşın özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin kentlerinde, fiziksel mekan öncelikli olarak erişkin bireylerin çıkarlarına yönelik biçimlendirilmektedir. Bununla birlikte, kentlerdeki sağlıksız ve güvensiz koşullar, çocukların açık alandaki bireysel hareket özgürlüğünü, ve hatta evlerinin önündeki sokağın kullanımını büyük ölçüde kısıtlamaktadır. Ancak çocuğun dış dünya ile iletişiminin sağlandığı ve mekan algısının oluşmaya başladığı dönemden itibaren özellikle sokaklar, çocuğun gelişimini etkileyen, sosyal ve bilişsel öğrenmeyi gerçekleştirebildikleri bir alan olarak değerlendirilebilir. Bu araştırmanın amacı, bir kamusal alan olarak sokakların çocukların gelişimi ve öğrenmesi üzerindeki etkilerini incelemek ve sokağın fiziksel hangi özelliklerinin çocuğun hangi öğrenme aktivitesine katkı sağladığını araştırmaktır. Bu çalışmada Ankara'nın farklı bölgelerinden sokak kesitleri alınarak çocukların öğrenme davranışları ile ilişkili olabilecek detayları incelenmiş, sonuçlar dünya literatüründeki benzer çalışmalar ile ilişkilendirilmiş, ve kapsamlı bir analiz çalışması yapılmıştır. Literatür araştırması sonucunda elde edilen bulgular ile yöntem oluşturulmuş ve fiziksel çevreyi değerlendirme aracı geliştirilmiştir. Ankara'nın farklı mahalle dokularından örnek alınan alanlarda bu değerlendirme aracı test edilmiştir. Bu alanlar sırasıyla şu şekildedir; tarihi yerleşim yerine ait bir sokak, geleneksel mahalle dokusuna ait bir sokak, toplu konut alanına ait bir sokak ve Türkiye'deki yeni şehircilik uygulamaları ile şekillenmiş bir mahallededen alınan, aynı zamanda 'oyun sokağı' niteliğine sahip olan bir sokak. Çalışmanın bu alanlardaki sonuçlarına göre yapılan değerlendirmede, bir sokağın çocukların öğrenmesine katkıda bulunabilmesi için, tasarımcılar tarafından öngörülecek uygulamalarda dikkat edilmesi gereken fiziksel nitelikler tartışılmıştır.