Data analysis and modelling for evaluation of safety risks in underground coal mines


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZLEM DENİZ ERATAK

Danışman: CELAL KARPUZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yeraltı kömür madenciliğinde iş güvenliği; kaza sayılarının artmasıyla birlikte oldukça önemli bir konu haline gelmiştir. Bu kazalara bir çok değişik tehlike neden olmakla birlikte, riskler ile başedebilmenin en etkili yolu risk yönetimi teknikleridir. Bu tezde, iş günü kayıpları, kazaya uğrayan kişinin yaşı ve hangi organının etkilendiği, kazanın gerçekleştiği mevsim, vardiya ve kazanın nedeni gibi kaza verileri, TKI madenleri (ELI-Soma Eynez ve GLI Tuncbilek) ile TTK madenlerinden toplanmıştır. İlk olarak, değişkenler basit istatistik yöntemleriyle analiz edilip en tehlikeli durumlar hakkında genel bilgi edinilmiştir. Daha sonra risk analizi çalışması yapılmış olup, çalışmada kazaların şiddeti, olasılığı ve maruziyet bileşenleri dikkate alınmıştır. Buna istinaden risk matrisleri oluşturulmuş ve en tehlikeli alanlar, üç madenin de karşılaştırılmasıyla belirlenmiştir. Her bir madendeki beklenen kaza sıklığı ve kazalar arasında geçen zaman belirlenmek üzere olasılık analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca çalışma, şiddet bileşenini belirlemek için regresyon, sinir ağları ve bulanık mantık teknikleriyle model oluşturmayı hedeflemiştir. Bu teknikler, bütün maden verileri üzerinde uygulanarak, karşılaştırma analiziyle en uygun teknik belirlenmiştir. Son olarak, gelecek kaza tahmin modeli regresyon ve sinir ağları teknikleriyle, her bir madene ait kaza sayıları, ölümler, yaralı sayıları, toplam çalışma saatleri ve toplam ham kömür üretimi verileriyle gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Risk analizi, risk yönetimi kömür madenciliği, sinir ağları, regresyon, bulanık mantık