Sustainable rural development and rural tourism architecture: İpard fund practice


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AYŞEN ÖZENİR

Danışman: Fatma Cânâ Bilsel

Özet:

Günümüzde kırsal alanlardan kentlere göç artmakta ve bu alanlarda nüfus ve üretim azalmaktadır. 2050 yılında dünyada kentli nüfusun toplam nüfusun üçte ikisini oluşturacak olması öngörüsü, uluslararası ve ulusal kuruluşları kırsal alanlarda istihdamı artırarak göçü engellemeyi hedefleyen sürdürülebilir kırsal kalkınma politikalarına yöneltmiştir. Avrupa Birliği de, Ortak Tarım Politikası çerçevesinde kırsal kalkınma politikalarına uygun olarak, kırsalda yaşayan insanların yaşam kalitesini artırmayı, kırsal ekonomiyi güçlendirmeyi ve çevreyi korumayı amaçlamaktadır. Doğal çevreden, kültürel mirastan ve kırsal yaşam biçiminden yararlanan kırsal turizm, kırsal alanlarda istihdam yaratma potansiyeli nedeniyle sürdürülebilir kırsal kalkınmanın önemli bir bileşeni olarak değerlendirilmekte ve çeşitli fonlar aracılığıyla desteklenmektedir. Bu çerçevede, Instrument for Pre – Accession Assistance Rural Development (IPARD), kırsal turizm yapıları için de mali kaynak sağlamaktadır. Türkiye’de IPARD fonlarıyla desteklenen turizm yapılarının çoğunlukla "yer "in özgün dokusuna ve kimliğine ilişkin özelliklerinin göz ardı edilerek tasarlanması ve gerçekleştirildiği gözlemlenmektedir. Bu yaklaşım, kırsal turizm yoluyla sürdürülebilir kırsal kalkınma hedeflerine ulaşmayı güçleştirmekte ve kırsal yerleşimlerin özelliklerini yitirerek bozulmasına neden olmakta, kırsal turizmin doğal sermayesi olan kırsal yerleşimlerin tahrip edilmesini beraberinde getirmektedir. Bu tez IPARD fonları ile finanse edilen mimari oluşumların arka planındaki nedenlerini araştırarak sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarının hedeflerine ulaşma düzeylerini değerlendirmeyi hedeflemektedir.