Staying in sport: Basic psychological needs of early specialized athletes and sports parenting
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ECE İBANOĞLU
Danışman: SADETTİN KİRAZCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, sporcuların temel psikolojik ihtiyaçları (yeterlilik, özerklik ve ilişkili olma) ile sporcu ebeveynliğinin spor kariyeri içerisinde nasıl ilişkilendiğini anlamak için spor ebeveynlerinin ve erken özelleşen sporcuların deneyimlerini incelemeyi amaçlamıştır. Katılımcılar, bireysel ve takım sporları yapan sekiz erken özelleşen sporcu ve çocuğu sporda erken özelleşen 16 ebeveynden (sekiz anne, sekiz baba) oluşmaktadır. Temeli fenomenolojiden gelen yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmış olup buna bağlı olarak tümdengelim ve tümevarım tematik yöntemle veriler analiz edilmiştir. Sonuçlar, sporcuların temel psikolojik ihtiyaçları ile sporcu ebeveynliğinin etkileşiminin erken özelleşen sporcuların spor kariyerlerinde kritik bir yere sahip olduğunu göstermiştir. Çocuğun branş seçimi gibi spor ile ilgili birçok karar aileyle birlikte alınmakta veya ebeveynler tarafından yönlendirilmektedir. Bu çalışmada, sporcuların yeterlik (öz farkındalık, öz disiplin, özgüven, başarı için fedakârlık ve yılmazlık), özerklik (tutumsal, işlevsel ve duygusal) ve ilişkili olma (ebeveyn-sporcu, kulüp, antrenör-sporcu, sporcu-akran, ebeveyn-ebeveyn ve antrenör-ebeveyn ilişkisi) özelliklerinin gencin büyümesinin etkisiyle zamanla değişip ve yeniden şekillendiği görülmektedir. Ayrıca, birleşik faktörler (yaşa bağlı değişimler, ikili kariyer ve optimal sporcu ebeveynliği), gençlerin yaşamlarında en az iki temel psikolojik ihtiyacı harekete geçiren kritik dönüm noktalarını ve beklentileri temsil eden bir tema olarak ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak çocuğun optimal gelişim gösterme şansına sahip olduğu bir ortam yaratmanın bireyin gelişimi ve zaman içinde toplum için değer oluşturan etkileri olabileceği unutulmamalıdır. Bu çalışma, özellikle erken özelleşen sporcu ebeveynliğine yönelik yapılandırılmış eğitim programlarının ve rehberlerin tasarlanması ve uygulanması için göz önüne alınması gereken detaylı bilgiyi sağlama potansiyeline sahiptir.